Vidi kôd stranice Riga

<!--'''Riga'''-->{{Infookvir naselje
| ime =Riga
| ime_genitiv =Rige
| izvorno_ime =<small>(Rīga)</small>
| translit_jezik1 =
| translit_jezik1_vrsta =
| translit_jezik1_info =
| translit_jezik1_vrsta1 =
| translit_jezik1_info1 =
| translit_jezik1_vrsta2 =
| translit_jezik1_info2 =
| translit_jezik1_vrsta3 =
| translit_jezik1_info3 =
| translit_jezik1_vrsta4 =
| translit_jezik1_info4 =
| translit_jezik1_vrsta5 =
| translit_jezik1_info5 =
| translit_jezik1_vrsta6 =
| translit_jezik1_info6 =
| translit_jezik2 =
| translit_jezik2_vrsta =
| translit_jezik2_info =
| translit_jezik2_vrsta1 =
| translit_jezik2_info1 =
| translit_jezik2_vrsta2 =
| translit_jezik2_info2 =
| translit_jezik2_vrsta3 =
| translit_jezik2_info3 =
| translit_jezik2_vrsta4 =
| translit_jezik2_info4 =
| translit_jezik2_vrsta5 =
| translit_jezik2_info5 =
| translit_jezik2_vrsta6 =
| translit_jezik2_info6 =

| slika_panorama =Riga_daugava.jpg
| veličina_slike =250px
| opis_slike =

| slika_zastava =Flag_of_Riga.svg
| slika_zastava_veličina =150 px
| slika_pečat =
| slika_pečat_veličina =
| slika_grb =Greater Coat of Arms of Riga - for display.svg
| slika_grb_veličina =100px
| slika_amblem_prazno =
| slika_amblem_prazno_veličina =
| slika_amblem_prazno_opis =

| nadimak =
| geslo =

| širina-stupnjevi =56
| širina-minute =58
| širina-oznaka =N
| dužina-stupnjevi =24
| dužina-minute =8
| dužina-oznaka =E

| lokacija_ime =[[Popis država|Država]]
| lokacija_info ={{ZD+X/L|LAT}}
| lokacija1_ime =
| lokacija1_info =
| lokacija2_ime =
| lokacija2_info =
| lokacija3_ime =
| lokacija3_info =

| utemeljenje_ime =Status grada
| utemeljenje_datum =[[1201.]]
| utemeljenje1_ime =
| utemeljenje1_datum =
| utemeljenje2_ime =
| utemeljenje2_datum =
| utemeljenje3_ime =
| utemeljenje3_datum =
| osnivač =
| nazvan_po =

| dijelovi =
| vrsta_dijelova =
| d1-d50

| vrsta_vlasti =
| vlast_bilješke =
| titula_vođe =Gradonačelnik
| ime_vođe =Nils Ušakovs
| stranka_vođe =[[Saskaņas centrs]]
| titula_vođe1 =
| ime_vođe1 =
| titula_vođe2 =
| ime_vođe2 =
| titula_vođe3 =
| ime_vođe3 =
| titula_vođe4 =
| ime_vođe4 =

| površina_bilješke =
| površina_ukupna =303 km<sup>2</sup>
| površina_kopna =254,50 km<sup>2</sup>
| površina_vode =48,50 km<sup>2</sup>
| postotak_vode =16%
| površina_uža =
| površina_šira =
| površina_prazno1_ime =
| površina_prazno1 =
| površina_prazno2_ime =
| površina_prazno2 =
| visina =7 m
| visina_izvor =
| visina_max =
| visina_min =

| stanovništvo_godina       =2008.
| stanovništvo_bilješke     =
| stanovništvo              =717.371
| stanovništvo_gustoća      =2.367 stanovnika/km<sup>2</sup>
| stanovništvo_uže          =
| stanovništvo_uže_gustoća  =
| stanovništvo_šire         =885.145
| stanovništvo_šire_gustoća =
| stanovništvo_prazno1_ime  =
| stanovništvo_prazno1      =
| stanovništvo_gustoća_prazno1 =
| stanovništvo_prazno2_ime     =
| stanovništvo_prazno2         =

| vremenska_zona =Istočnoeuropsko vrijeme
| utc_pomak =+2
| vremenska_zona_DST =Istočnoeuropsko ljetno vrijeme
| utc_pomak_DST =+3
| poštanski_broj =LV-10(01-84)
| pozivni_broj =+371 67
| gradovi_prijatelji =
| države_gradova_prijatelja =

| prazno_ime =Svetac zaštitnik
| prazno_info =[[Sveti Petar]]
| prazno1_ime =
| prazno1_info =
| prazno2_ime =
| prazno2_info =
| prazno3_ime =
| prazno3_info =
| prazno4_ime =
| prazno4_info =
| prazno5_ime =
| prazno5_info =
| prazno6_ime =
| prazno6_info =

| web_stranica =[http://www.riga.lv/ riga.lv]

| slika_karta =
| veličina_karte =
| opis_karte =
| slika_karta1 =
| veličina_karte1 =
| opis_karte1 =

| slika_lokacijska_karta_država =Latvija

| bilješke =

}}
'''Riga''' ([[Latvijski jezik|lav.]] ''Rīga'') je [[Glavni grad|glavni]] grad [[Latvija|Latvije]]. S oko 720.000 stanovnika također je i najveći grad te države. Nalazi se na ušću rijeke [[Zapadna Dvina|Zapadne Dvine]] (lav. Daugave) u [[Baltičko more]], u južnom dijelu [[Riški zaljev|Riškog zaljeva]]. Riga je najveći grad u [[Baltičke republike|baltičkim državama]] i ima status glavnog kulturnog, obrazovnog, političkog, financijskog, komercijalnog i industrijskog centar [[Baltik]]a. [[Stara Riga]] (lav. Vecrīga) nalazi se na [[Svjetska baština|UNESCO-voj listi svjetske baštine]], jer ima najveći broj građevina u stilu [[Secesija|secesije]] (''jugendstila'') u [[Europa|Europi]].

Riga je službeno postala gradom [[1201.]] godine. Podijeljena je na 6 administrativnih jedinica: ''Centar'', ''Kurzeme'', ''Ziemelju'', ''Latgale'', ''Vidzeme'' i ''Zemgale''. Povijesno središte Rige nalazi se na desnoj obali Daugave, oko 10 [[km]] od njenog ušća.

Klima je pod utjecajem blizine mora, samim time blaga i vlažna. Ljeta su prohladna i oblačna, a zime tople. Prosječna [[siječanj]]ska temperatura je -4,7 [[°C]]. Oblačno je u prosjeku oko 40% dana u godini.
{{Široka slika|Rigapanorama.JPG|1200px|<center>Panorama Rige|50%|left}}

== Povijest ==
Riga se nalazi na mjestu antičke naseobine Liva, stargog [[Finci|finskog]] plemena, na ušću rijeka Daugave i Ridzene. Ridzene je bila poznata kao ''Rijeka Riga'' i u jednom trenutku je formirala Jezero Riga, ali danas ne postoji ni jedno ni drugo. Najvjerojatnije je Riga dobila ime po ovoj rijeci.

Temelji moderne Rige postavljeni su u vrijeme njemačkih trgovaca i [[Križari|križara]], koji su dolazili u Latviju krajem [[12. stoljeće|12. stoljeća]], uglavnom privučeni rastućim brojem stanovnika, koji su pružali nove prilike i ljudima koji još uvijek nisu primili [[kršćanstvo]]. Njemački trgovci su osnovali ispostave za trgovinu u regiji blizu naseobine Liva kod Rige [[1158.]] godine, a [[Augustinski heremiti|augustinski]] redovnik Meinhard sagradio je prvi [[samostan]] [[1190.]] godine.

Biskup Albert došao je u Rigu [[1201.]] godine s 23 broda i više od 1.500 naoružanih križara. Tim činom Riga postaje [[biskupija]]. Osnovao je društvo ''Livonska braća po maču'', da bi iste godine Rigi dodijelio status grada. Albert je uspio preobratiti kralja Liva, Kaupa od Turaide, na kršćanstvo. Riga je zajedno sa Livonijom i [[Pruska|Pruskom]] pala pod vlast [[Sveto Rimsko Carstvo|Svetog Rimskog Carstva]]. Za vrijeme [[Martin Luther|Martina Luthera]], većina stanovništva preobraćuje se na [[protestantizam]].

Riga je služila kao spona u trgovini između baltičkih plemena i [[Rusija|Rusije]]. Grad je [[1282.]] postao član hanzeatske lige. [[Hanza]] se razvila iz udruženja trgovaca u trgovinsko-političku uniju gradova i mjesta Sjeverne Njemačke i Baltika. Zbog svoje politike, koja je favorizirala njemačke članice, hanzeatska liga se pokazala kao veoma uspješna. Njen utjecaj opada krajem [[14. stoljeće|14. stoljeća]], nakon što su [[Litva]] i [[Latvija]] stupile u savez, kao i zemlje [[Skandinavija|Skandinavije]]. Ipak, Hanza je bila ključan faktor ekonomske i političke stabilnosti Rige.

=== Moderna povijest ===
[[Datoteka:Riga_old.jpg|mini|250px|desno|<center>Pogled na Karlstrasse i šetalište [[1900.]] godine]]
[[Prvi svjetski rat]] i [[Oktobarska revolucija]] u [[Rusija|Rusiji]] imali su veliki utjecaj na Rigu. Njemačka vojska ušla je u Rigu [[1917.]] godine, a [[1918.]] potpisan je sporazum kojim su Baltičke zemlje date Njemačkoj. Ipak, [[Njemačka]] je, kao i [[Rusija]], bila obvezna dopustiti svim zemljama pravo na neovisnost, te je, nakon više od 700 godina strane okupacije, Latvija s Rigom kao glavnim gradom, objavila neovisnost [[18. studenog]] 1918.

Između dva svjetska rata Riga i Latvija su se okrenule zapadnim zemljama. Ustanovljen je [[Demokracija|demokratski]], parlamentarni sustav s predsjednikom. [[Latvijski jezik]] je priznat kao službeni jezik, a Latvija je primljena u [[Liga naroda|Ligu naroda]]. [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Velika Britanija]] i [[Njemačka]] su zamijenile Rusiju kao glavni trgovački partneri. Prvi premijer Latvije [[Kārlis Ulmanis]] studirao je na poljoprivrednom fakultetu i radio na Sveučilištu u [[Nebraska|Nebraski]], u [[SAD]]-u. Riga je opisivana kao veliki i impozantan grad, koji je od svojih posjettelja dobio naziv "[[Pariz]] istoka".

Međutim, ovo razdoblje preporoda je bilo kratkog daha, jer je uslijedila sovjetska okupacija [[1940.]] godine, zatim njemačka okupacija [[1941.]] – [[1944.]] te ponovna sovjetska okupacija pred kraj [[Drugi svjetski rat|rata]]. [[Baltički Nijemci]] nasilno su protjerani natrag u Njemačku nakon 700 godina u Rigi. Stotine tisuća Latvijaca nestalo je, a tisuće su emigrirale u razne zemlje svijeta. Latvija je izgubila trećinu populacije.

Sovjetska okupacija nakon rata obilježena je protjerivanjima u [[Sibir]], snažnom industrijalizacijom i planiranom imigracijom velikog broja ne-Latvijaca u Rigu, uglavnom [[Rusi|Rusa]]. Do [[1975.]] 40% stanovnika Rige bili su [[Latvijci]], a taj postotak je porastao nakon proglašenja neovisnosti.

Krajem [[1980-ih]], [[Perestrojka]] sovjetskog vođe [[Mihail Gorbačov|Mihaila Gorbačova]] dovela je do situacije u kojoj su mnoge sovjetske republike mogle povratiti slobodu i neovisnost. Latvija je objavila neovisnost [[21. kolovoza]] [[1991.]] godine, a priznata je od strane Rusije u rujnu. Latvija je službeno pristupila [[Ujedinjeni narodi|Ujedinjenim narodima]] [[17. rujna]] [[1991.]] godine, a sve ruske vojne snage napustile su zemlju između [[1992.]] i [[1994.]]

Riga je [[2001.]] proslavila 800 godina postojanja. [[Latvija]] je pristupila [[NATO]]-u [[29. ožujka]] [[2004.]], a [[Europska unija|Europskoj uniji]] [[1. svibnja]] iste godine.

== Znamenitosti ==
{{UNESCO-svjetska baština
|ime mjesta = Povijesno središte Rige
|slika = Riga dom.jpg
|godina = [[1997.]] <small>(21. zasjedanje)</small>
|vrst baštine = Kulturno dobro
|mjerilo = i, ii
|ugroženost = ne
|poveznica = http://whc.unesco.org/en/list/852
|država = {{ZD+X/L|LAT}}
}}
Najveći broj znamenitosti grada je u starom dijelu koji se naziva ''[[Vecriga]]'' ("Stara Riga"), koji je pod međunarodnom zaštitom. Najveće izletište stanovnika Rige je [[Jurmala]], obalni gradić s velikom plažom, koji se nalazi na 40 minuta vožnje od Rige. Atrakcija Jurmale su drvene kuće građene u stilu secesije.

===Znamenitosti starog grada===

*[[Riški dvorac]]
*[[Crkva Svetog Petra u Rigi|Crkva Svetog Petra]]
*[[Veliki i mali cehovski dom]]
*[[Tri brata]]
*[[Kuća Crnoglavih]]
*[[Riška katedrala]]
*[[Barutna kula]]
*Akademija znanosti
*Оpera
*Katedrala Svete Marije
*[[Središnja riška tržnica]]
*Sat Lajma
*Švedska vrata
*Crkva Aleksandra Nevskog

===Znamenitosti novog grada===
*[[TV toranj u Rigi]] (pored onoga na [[beograd]]skoj [[Avala|Avali]], jedini TV toranj s tronožnom osnovom)
*[[Spomenik slobode]]
*[[Saules Akmens]] (najviši neboder)

== Stanovništvo i gospodarstvo ==
[[Datoteka:Rigas_pils.jpg|mini|250px|desno|<center>[[Riški dvorac]]]]
Riga je lučki grad te prometni i gospodarski centar Latvije. Većina financijskih institucija Latvije nalazi se u Rigi, uključujući i Centralnu Banku Latvije. Panbaltička banka - Hansabanka napravila je zgradu-sjedište u Rigi i to je najviša riška građevina poslije [[TV toranj u Rigi|TV tornja]]. Trgovinska razmjena je u stalnom porastu posljednjih godina, a najviše investicija došlo je nakon ulaska Latvije u [[Europska unija|Europsku Uniju]] [[2004.]] godine. Riška industrija čini više od polovice industrije Latvije. Najznačajniji sektori su prehrambeni, sektor usluga, farmacija, prerada drveta, tisak, tekstilna i telekomunikacijska industrija. Gradska luka je veoma važan teretni centar u [[Baltičko more|Baltičkom moru]].

Poslovni i privatni [[turizam]] posljednjih je godina doživio porast, zbog popravljanja turističke i trgovinske infrastrukture.  Većina turista u Rigu dolazi preko međunarodne [[Zračna luka|zračne luke]], koja je i najveća među Baltičkim zemljama. Zračna je luka renovirana i modernizirana [[2001.]] godine, u sklopu proslave 800 godina Rige.

U Rigi se nalazi mnoštvo institucija višeg i visokog obrazovanja, uključujući i Latvijsko Sveučilište (''Latvijas Universitāte''), Tehničko Sveučilište (''Rīgas Tehniskā Universitāte''), Stradins Sveučilište (''Rīgas Stradiņa Universitāte'') te Stockholmsku školu ekonomije u Rigi (''Rīgas Ekonomikas Augstskola''). U Rigi je i Latvijski parlament, [[Saeima]], a rezidencija predsjednika nalazi se u samom [[Riški dvorac|Riškom dvorcu]].

Riga je, prema popisu iz [[2008.]] godine, sa svojih 717.371 stanovnika najveći grad u [[Baltik|baltičkoj regiji]]. [[Latvijci]] čine 43% stanovništva, a otprilike isti postotak čine i [[Rusi]]. Primjera radi, 58,5% stanovnika Latvije su Latvijci, 29% su Rusi, 3,9% [[Bjelorusi]], 2,6% [[Ukrajinci]], 2,5% [[Poljaci]], 1,4% [[Litvanci]], a preostalih 2,1% navedeni su kao ostali. Većina Latvijaca su [[protestanti]], dok Rusi pripadaju [[Pravoslavlje|pravoslavnoj]] crkvi.

== Poznate osobe ==
* [[Helmuts Balderis]] - igrač hokeja
* [[Mihail Barišnikov]] - slavni plesač i glumac
* [[Andris Biedriņš]] - košarkaš
* [[Sergej Ejzenštejn]] - slavni ruski redatelj
* [[Heinz Erhardt]] - njemački komičar
* [[Laila Freivalds]] - švedska ministrica vanjskih poslova
* [[Johann Gottfried Herder]] - njemački pjesnik i filozof
* [[Artūrs Irbe]] - igrač hokeja
* [[Jānis Lūsis]] - olimpijac
* [[Wilhelm Ostwald]] - kemičar, dobitnik [[Nobelova nagrada za kemiju|Nobelove nagrade]] 1909.
* [[Friedrich Zander]] - sovjetski znanstvenik u području svemirskog istraživanja
* [[Mihail Talj]] - slavni sovjetski [[šah]]ist
* [[Aleksandrs Čaks]] - avangardni pjesnik i prozaist

== Međunarodna prijateljstva ==
Riga održava sestrinske veze sa sljedećim gradovima:

{| border=0 cellspacing=6 cellpadding=4 style="border-collapse:collapse"
|-
| [[Datoteka:Flag of Denmark.svg|25px]] || [[Aalborg]], [[Danska]]
| [[Datoteka:Flag of Italy.svg|25px]] || [[Firenca]], [[Italija]]
|-
| [[Datoteka:Flag of Kazakhstan.svg|25px]] || [[Almati]], [[Kazahstan]]
| [[Datoteka:Flag of France.svg|25px]] || [[Calais]], [[Francuska]]
|-
| [[Datoteka:Flag of the Netherlands.svg|25px]] || [[Amsterdam]], [[Nizozemska]] 
| [[Datoteka:Flag of Australia.svg|25px]] || [[Cairns, Queensland|Cairns]], [[Australija]]
|-
| [[Datoteka:Flag of Kazakhstan.svg|25px]] || [[Astana]], [[Kazahstan]] 
| [[Datoteka:Flag of Ukraine.svg|25px]] || [[Kijev]], [[Ukrajina]]
|-
| [[Datoteka:Flag of France.svg|25px]] || [[Bordeaux]], [[Francuska]] 
| [[Datoteka:Flag of Japan.svg|border|25px]] || [[Kobe]], [[Japan]]
|-
| [[Datoteka:Flag of Germany.svg|25px]] || [[Bremen]], [[Njemačka]]
| [[Datoteka:Flag of Russia.svg|border|25px]] || [[Moskva]], [[Rusija]]
|-
| [[Datoteka:Flag of the United States.svg|25px]] || [[Dallas, Teksas|Dallas]], [[SAD]] 
| [[Datoteka:Flag of Belarus.svg|25px]] || [[Minsk]], [[Bjelorusija]]
|-
| [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|25px]] || [[Norrköping]], [[Švedska]]
| [[Datoteka:Flag of the People's Republic of China.svg|25px]] || [[Peking]], [[Kina]]
|- 
| [[Datoteka:Flag of Finland.svg|border|25px]] || [[Pori]], [[Finska]] 
| [[Datoteka:Flag of Germany.svg|25px]] || [[Rostock]], [[Njemačka]]
|-
| [[Datoteka:Flag of Russia.svg|border|25px]] || [[Sankt Peterburg]], [[Rusija]] 
|  [[Datoteka:Flag of Chile.svg|border|25px]] || [[Santiago de Chile|Santiago]], [[Čile]]
|-
| [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|25px]] || [[Stockholm]], [[Švedska]] 
| [[Datoteka:Flag of the People's Republic of China.svg|25px]] || [[Suzhou]], [[Kina]]
|-
| [[Datoteka:Flag of the Republic of China.svg|25px]] || [[Taipei]], [[Tajvan]] 
| [[Datoteka:Flag of Estonia.svg|border|25px]] || [[Tallinn]], [[Estonija]]
|-
| [[Datoteka:Flag of Lithuania.svg|25px]] || [[Vilnius]], [[Litva]] 
| [[Datoteka:Flag of Poland.svg|border|25px]] || [[Varšava]], [[Poljska]]
|}

== Galerija fotografija ==
<gallery>
Slika:Riga_Maison_Têtes_Noires.JPG|Kuća crnoglavih
Slika:Riga_la_vieille_ville.JPG|Stari grad
Slika:Riga_face_au_dome.JPG|Burza
Slika:Riga_Art_Nouveau_1.jpg|Zgrada u stilu ''Art Nouveau''
Slika:Riga_Art_Nouveau_2.JPG|Zgrada u stilu ''Art Nouveau''
Slika:Riga makslas akademija academy of art.jpg|Umjetnička akademija
Slika:Riga marché.JPG|[[Središnja riška tržnica|Tržnica u Rigi]]
</gallery>

== Vanjske poveznice ==

* [http://www.riga.lv/ Službena stranica] {{lv icon}} {{ru icon}} {{eng icon}} {{fra icon}}
* [http://www.rigatourism.com/riga/ Turistička prezentacija Rige] {{lv icon}} {{ru icon}} {{eng icon}} {{fra icon}} {{deu icon}}
* [http://www.lu.lv/ Sveučilište u Rigi] {{lv icon}} {{eng icon}}
* [http://www.li.lv/ Latvijski institut] {{lv icon}} {{ru icon}} {{eng icon}} {{fra icon}} {{deu icon}}

{{Europski gradovi kulture}}

[[Kategorija:Glavni gradovi u Europi]]
[[Kategorija:Gradovi u Latviji]]
[[Kategorija:Hanza]]
[[Kategorija:Riga| ]]