WikiSysop: bnz

2022-04-08T14:00:55Z

bnz

←Starija inačica		Inačica od 14:00, 8. travnja 2022.
Redak 1:		Redak 1:
	~~<!--'''Acetat'''-->~~{{nedostaju izvori}}		{{nedostaju izvori}}
	'''Acetat''' je [[sol]] [[octena kiselina\|octene kiseline]]. Octena kiselina (-{SN3SOON}-) je supstanca topiva u vodi, koja stupa u reakcije s mnogim molekulama.		'''Acetat''' je [[sol]] [[octena kiselina\|octene kiseline]]. Octena kiselina (-{SN3SOON}-) je supstanca topiva u vodi, koja stupa u reakcije s mnogim molekulama.

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Cite book +{{Citiranje knjige)

2022-01-02T00:54:49Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Cite book +{{Citiranje knjige)

←Starija inačica		Inačica od 00:54, 2. siječnja 2022.
Redak 20:		Redak 20:
	== Izovri ==		== Izovri ==
	{{izvori}}		{{izvori}}
	* {{~~Cite book~~\|ref=harv\|last=Zumdahl\|first= Steven S. \|title=Chemistry \| edition = \| language = \|publisher=D.C. Heath \| location = Lexington, Mass \|year=1986\| origyear=\|isbn=978-0-669-04529-1 \| oclc = \| doi = \|url=\| accessdate =}}		* {{Citiranje knjige\|ref=harv\|last=Zumdahl\|first= Steven S. \|title=Chemistry \| edition = \| language = \|publisher=D.C. Heath \| location = Lexington, Mass \|year=1986\| origyear=\|isbn=978-0-669-04529-1 \| oclc = \| doi = \|url=\| accessdate =}}

	== Vanjske veze ==		== Vanjske veze ==

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Commonscat(.*?)}} +)

2021-11-17T00:48:44Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Commonscat(.*?)}} +)

←Starija inačica		Inačica od 00:48, 17. studenoga 2021.
Redak 23:		Redak 23:

	== Vanjske veze ==		== Vanjske veze ==
	~~{{Commonscat\|Acetates}}~~
	<!-- {{klica-kemija}} -->		<!-- {{klica-kemija}} -->

	[[Kategorija:Kemija]]		[[Kategorija:Kemija]]

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-11-04T16:10:13Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{nedostaju izvori}}
'''Acetat''' je [[sol]] [[octena kiselina|octene kiseline]]. Octena kiselina (-{SN3SOON}-) je supstanca topiva u vodi, koja stupa u reakcije s mnogim molekulama.

Acetati se u rastvoru drugačije ponašaju u odnosu na kiselinu od koje potječu. Oni u velikom broju slučajeva posredstvom [[hidroliza|hidrolize]], a utjecajem jačeg metalnog iona, poprimaju bazne osobine. Molekule su nestabilne i dešava se da, tijekom vremena, određena količina acetata prijeđe u drugi oblik, a to prati oslobađanje kiseline, čiji se miris osjeća pri otvaranju posude u kojoj se ta supstanca nalazi. U strukturnom pogledu, kiselina spada u monokarboksilne kiseline i na [[karboksilna grupa|karboksilnu grupu]] je vezana samo jedna [[metil grupa]], koja ima značajan utjecaj na reaktivnost čitave molekule. [[Elektronegativnost|Elektronegativniji]] [[kisik]] ima [[induktivni efekt]] privlačenja elektrona sa susjednog ugljika karboksilne grupe. Samim tim, bogati se elektronima kisik, a osiromašuje [[ugljik]], koji ipak mora to nadoknaditi privlačenjem elektrona, ali znatno slabijim, sa susjedne metil grupe. Struktura acetatnog iona je također značajna za reaktivnost molekula koji ga sadrži. Кombinacija različitih tipova [[Hibridizacija orbitala|hibridizacije]] odigrava značajnu ulogu. Metil grupa je -{sp}-3 hibridizirana, a hibridizacija karboksilne grupe je -{sp}-2. Ovakva kombinacija omogućava karakterističnu prostornu orijentaciju i različitost u kutovima veza, što pojedine atome iona štiti, a druge navodi na reakciju.

Sama [[octena kiselina]] spada u slabe kiseline, pa najlakše reagira sa jakim bazama kao što su -{NaOH}- ([[natrij-hidroksid|natrij hidroksid]], živa soda) i -{КOH}- ([[kalij-hidroksid|kalij hidroksid]]), gradeći odgovarajuću sol (natrij ili kalij acetat), pri čemu se izdvaja voda. Pri ovoj reakciji nisu potrebni [[kataliza]]tori jer se reakcija lako odvija.{{harvnb|Zumdahl|1986|pp=}}

-{CH3–CH2COOH + NaOH → CH3-CH2COONa + H2O}-

Voda nastaje reakcijom -{H+}- iona iz -{COOH}- grupe i -{ON-}- grupe iz natrij hidroksida. [[Natrijev acetat|Natrij acetat]] se izdvaja pri ovoj reakciji kao beo talog na dnu epruvete. Octena kiselina s nekom od svojih soli sa [[alkalni metali|alkalnim metalima]] gradi vrlo stabilne [[pufer]]e koji se koriste radi postizanja određene -{[[PH|pH]]}- vrijednosti. Acetati kao soli jakih baza i octene kiseline reagiraju bazno u procesu hidrolize. Postoje slučajevi kada acetati ne reagiraju bazno, već neutralno i to približno kod -{SN3COONH4}-, gdje su oba iona slaba i imaju slične proizvode rastvorljivosti u vodi. Acetati nisu soli octene kiseline samo sa neorganskim bazama. Postoje i organski spojevi koja su samo zbog svoje organske prirode nazvana [[ester|esteri]], a koja nastaju reakcijom [[esterifikacija|esterifikacije]] u kojoj sudjeluje [[kiselina]] i [[alkohol]], u prisustvu najčešće koncentrirane [[sumporna kiselina|sumporne kiseline]]. Dolazi do stvaranja estera karakterističnih osobina. Postoji nekoliko ogleda koji pokazuju prirodu acetata. Odmjeri se približno ista količina natrij-acetata i vode i to se pomiješa, zagrijava do ključanja, a potom hladi naglo pod mlazom hladne vode. U tako ohlađenom rastvoru pri dodavanju nekoliko kristala iste soli, dolazi do burne i jasno vidljive [[kristal]]izacije. Gradi i toksične spojeve, a poznat je [[Olovo(II) acetat|olovni šećer]].

== Struktura==
<gallery>
Datoteka:Acetate-anion-3D-vdW.png|<center>[[Prostor-popunjavajući model]] acetatskog aniona</center>
Datoteka:Acetate-anion-3D-balls.png|<center>[[Kugla-i-štap model]] aniona acetata </center>
Datoteka:Acetate-anion-resonance-hybrid-2D-skeletal.png|<center>[[rezonanca (hemija)|Rezonansni hibrid]] acetatskog aniona</center>
Datoteka:Acetate-resonance-2D-skeletal.png|<center>[[rezonanca (hemija)|Kanonski oblici]] acetatnog aniona</center>
</gallery>

== Izovri ==
{{izvori}}
* {{Cite book|ref=harv|last=Zumdahl|first= Steven S. |title=Chemistry | edition = | language = |publisher=D.C. Heath | location = Lexington, Mass |year=1986| origyear=|isbn=978-0-669-04529-1 | oclc = | doi = |url=| accessdate =}}

== Vanjske veze ==
{{Commonscat|Acetates}}


[[Kategorija:Kemija]]

Acetat - Povijest promjena

WikiSysop: bnz

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Cite book +{{Citiranje knjige)

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Commonscat(.*?)}} +)

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica