WikiSysop: bnz

2022-04-29T23:04:06Z

bnz

←Starija inačica		Inačica od 23:04, 29. travnja 2022.
Redak 1:		Redak 1:
	~~<!--'''Almati'''-->~~{{Infookvir naselje		{{Infookvir naselje
	\| ime =Almati (Alma Ata)		\| ime =Almati (Alma Ata)
	\| ime_genitiv =Almatija		\| ime_genitiv =Almatija

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

2021-11-05T05:59:11Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

←Starija inačica		Inačica od 05:59, 5. studenoga 2021.
Redak 1:		Redak 1:
	<!--'''Almati'''-->{{~~Naselje~~		<!--'''Almati'''-->{{Infookvir naselje
	\| ime =Almati (Alma Ata)		\| ime =Almati (Alma Ata)
	\| ime_genitiv =Almatija		\| ime_genitiv =Almatija

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-09-01T04:38:20Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Naselje
| ime =Almati (Alma Ata)
| ime_genitiv =Almatija
| izvorno_ime =Алматы
| translit_jezik1 =
| translit_jezik1_vrsta =
| translit_jezik1_info =
| translit_jezik1_vrsta1 =
| translit_jezik1_info1 =
| translit_jezik1_vrsta2 =
| translit_jezik1_info2 =
| translit_jezik1_vrsta3 =
| translit_jezik1_info3 =
| translit_jezik1_vrsta4 =
| translit_jezik1_info4 =
| translit_jezik1_vrsta5 =
| translit_jezik1_info5 =
| translit_jezik1_vrsta6 =
| translit_jezik1_info6 =
| translit_jezik2 =
| translit_jezik2_vrsta =
| translit_jezik2_info =
| translit_jezik2_vrsta1 =
| translit_jezik2_info1 =
| translit_jezik2_vrsta2 =
| translit_jezik2_info2 =
| translit_jezik2_vrsta3 =
| translit_jezik2_info3 =
| translit_jezik2_vrsta4 =
| translit_jezik2_info4 =
| translit_jezik2_vrsta5 =
| translit_jezik2_info5 =
| translit_jezik2_vrsta6 =
| translit_jezik2_info6 =

| slika_panorama =
| veličina_slike =
| opis_slike =Almati

| slika_zastava = Flag of Almaty.svg
| slika_zastava_veličina =100px
| slika_pečat =
| slika_pečat_veličina =
| slika_grb =Coat of arms of Almaty.svg
| slika_grb_veličina =60px
| slika_amblem_prazno =
| slika_amblem_prazno_veličina =
| slika_amblem_prazno_opis =

| slika_karta =Almaty p.svg
| veličina_karte =
| opis_karte =Položaj Almatija u Kazahstanu
| slika_karta1 =
| veličina_karte1 =
| opis_karte1 =

| slika_lokacijska_karta_država =

| nadimak =''Južni glavni grad'', ''Grad jabuka''
| geslo =

| širina-stupnjevi =43
| širina-minute =16
| širina-oznaka =N
| dužina-stupnjevi =76
| dužina-minute =53
| dužina-oznaka =E

| lokacija_ime =[[Popis država|Država]]
| lokacija_info ={{ZD+X/K|KAZ}}
| lokacija1_ime =
| lokacija1_info =
| lokacija2_ime =
| lokacija2_info =
| lokacija3_ime =
| lokacija3_info =

| utemeljenje_ime =Prvo naseljavanje
| utemeljenje_datum =[[10. stoljeće pr. Kr.|10.]]-[[9. stoljeće pr. Kr.]]
| utemeljenje1_ime =Utemeljenje
| utemeljenje1_datum =[[1854.]]
| utemeljenje2_ime =Status grada
| utemeljenje2_datum =[[1867.]]
| utemeljenje3_ime =
| utemeljenje3_datum =
| osnivač =
| nazvan_po =

| dijelovi =
| vrsta_dijelova =
| d1-d50

| vrsta_vlasti =
| vlast_bilješke =
| titula_vođe = [[Gradonačelnik]]
| ime_vođe = Ahmetžan Jesimov
| stranka_vođe =
| titula_vođe1 =
| ime_vođe1 =
| titula_vođe2 =
| ime_vođe2 =
| titula_vođe3 =
| ime_vođe3 =
| titula_vođe4 =
| ime_vođe4 =

| površina_bilješke =
| površina_ukupna =324,8 km<sup>2</sup>
| površina_kopna =
| površina_vode =
| postotak_vode =
| površina_uža =
| površina_šira =
| površina_prazno1_ime =
| površina_prazno1 =
| površina_prazno2_ime =
| površina_prazno2 =
| visina =500 - 1.700 m
| visina_izvor =
| visina_max =
| visina_min =

| stanovništvo_godina =2008.
| stanovništvo_bilješke =
| stanovništvo =1.348.500
| stanovništvo_gustoća =4.152 stanovnika/km<sup>2</sup>
| stanovništvo_uže =
| stanovništvo_uže_gustoća =
| stanovništvo_šire =
| stanovništvo_šire_gustoća =
| stanovništvo_prazno1_ime =
| stanovništvo_prazno1 =
| stanovništvo_gustoća_prazno1 =
| stanovništvo_prazno2_ime =
| stanovništvo_prazno2 =
| stanovništvo_gustoća_prazno2 =

| vremenska_zona =Istočno Kazahstansko vrijeme
| utc_pomak =+6
| vremenska_zona_DST =
| utc_pomak_DST =
| poštanski_broj =050000 - 050063
| pozivni_broj =+7 727
| gradovi_prijatelji =

| prazno_ime =Pokrajina
| prazno_info =Almaty
| prazno1_ime =
| prazno1_info =
| prazno2_ime =
| prazno2_info =
| prazno3_ime =
| prazno3_info =
| prazno4_ime =
| prazno4_info =
| prazno5_ime =
| prazno5_info =
| prazno6_ime =
| prazno6_info =

| web_stranica = [http://www.almaty.kz/ almaty.kz]

| bilješke =

}}
'''Almati''' ili '''Alma Ata''' ([[Kazaški jezik|kazaški]]: Алматы, [[Ruski jezik|ruski]]: Алматы́, Алма-Ата; raniji naziv: Vernij (Верный)) je najveći [[grad]] u [[Kazahstan]]u s populacijom od 1.348.500 (1. rujna 2008.), što predstavlja 8% ukupnog stanovništva. Bio je glavni grad Kazahstana i prethodne Kazaške SSR od [[1929.]] do [[1998.]] godine. Premda Almati više nije glavni grad, (sada je to [[Astana]]), ostao je glavni komercijalni centar. Almati ne pripada ni jednoj [[Oblasti Kazahstana|oblasti]], već ima status grada od posebnog državnog značaja.

==Ime grada==
Ime Almati znači "Bogat jabukama", a ruska verzija imena, "Alma Ata", dodijeljena je iz zablude (književno značenje "Djedova jabuka").

==Povijest==
Na prostoru grada su u 10. st. p. K. nastala prva naselja stočara iz brončanog doba. Kasnije su nastala naselja plemena Saka i Uisun od kojih su sačuvani [[tumuli]] (nadgrobni humci). Tijekom srednjeg vijeka se grad razvija kao jedna od postaja na [[Put svile|Putu svile]], te postaje značajan trgovački centar. Ime Almati se pojavljuje u 13. st. U 15. st. slabi značenje grada zbog prestanka trgovine na Putu svile. U 17.i 18. st. jača kazaška nacionalna svijest i Almaty postaje kazahstanski kulturni centar. 1730. su Kazasi pobijedili Džungure u bitki 70 km od grada. Sredinom 19. st. su Rusi zauzeli taj prostor i 1854. osnovali tvrđavu Verniy. Oko grada se naseljavaju Rusi, [[Tatari]] i [[Kozaci]]. 1867. je grad nazvan Almatinsk, ali stanovnici nisu prihvatili novo ime grada, te je vraćeno ime Verniy. 28. svibnja 1887. je grad potpuno razoren u jakom potresu. Nakon potresa se grad obnavlja i postaje najveći ruski grad srednje Azije.

Nakon Oktobarske revolucije dolazi komunistička vlast i 1921. je grad preimenovan u Alma-Ata. 1927. Alma Ata postaje glavni grad Kazaške Autonomne Sovjetske Socijalističke Republike u sklopu SSSR-a (dotad je glavni grad bio Kyzyl-Orda). 1926. je sagrađena željeznička pruga iz [[Turkestan]]a do Sibira, a 1930. je Alma Ata priključena na željeznicu. Tijekom 2. svj. rata je u Alma Ati organizirana ratna industrija i došlo je mnogo izbjeglica iz ratom zahvaćenih područja odakle su evakuirane cijele tvornice i institucije. Nakon rata se grad širi i grade se zgrade otporne na potrese. Od 1975. je uvedena redovna zrakoplovna linija nadzvučnim avionima do Moskve.

1991. se raspao SSSR i stvoren je nezavisni Kazahstan. 1993. je Alma-Ata preimenovana u kazaško ime Almati. 1997. je odlučeno da se glavni grad Kazahstana preseli u [[Astana|Astanu]] koja je smještena u središnjem dijelu zemlje (Almati je blizu kirgistanske granice). Almati je i dalje ostao najveći grad Kazahstana i njegov gospodarski i kulturni centar.

==Zemljopis==
Almati je smješten u jugoistočnom dijelu [[Kazahstan]]a 80 km od granice s [[Kirgistan]]om i 300 km od granice s [[Kina|Kinom]]. Nalazi se u dolini ispod planine Alatau koja je dio planinskog lanca Tian Shan. Sjeverno od grada je Kapčagajsko umjetno jezero na rijeci Ili. Klima je kontinentalna s malo padalina, ali je ipak blaga zbog položaja među planinama. Prometna povezanost je prilično loša (postoji jedna cesta prema srednjem Kazahstanu).
[[Slika:Almaty-kazakhstan 3.jpg|desno|250px|thumb|Katedrala Kristova uskrsnuća]]

==Znamenitosti==
Zanimljiva je pravoslavna katedrala Kristova uskrsnuća u ruskom stilu. Postoje mnoge crkve i džamije koje su sve sagrađene nakon 1990. Grad ima i mnogo parkova. Pokraj grada postoji rekreacijska zona na brdu Kök Töbe koje je s gradom povezano žičarom.

==Promet==
U izgradnji je [[podzemna željeznica Almati]].

==Zimske olimpijske igre==
Almati je bio jedan od kandidata za [[XXII. Zimske olimpijske igre - Soči 2014.|Zimske olimpijske igre 2014.]], a nakon što je Igre dobio ruski [[Soči]], gradski oci razmišljaju o eventualnoj kandidaturi za [[ZOI 2018.|Igre 2018.]]<ref>[http://www.gamesbids.com/eng/winter_olympic_bids/1216133778.html] "Almaty Considers 2018 Winter Games Bid" {{eng oznaka}}</ref>

== Izvori ==
{{izvori}}

==Vanjske poveznice==
* [http://www.almaty.kz/ Službena stranica] {{ru icon}} {{kaz icon}}
===Olimpijske igre===
* [http://www.2014almaty.com/ Almaty 2014. - stranica kandidature] {{eng oznaka}} {{fra oznaka}}
===Ostali projekti===
{{WProjekti
|commons =
|commonshr =
|commonscat = Almaty
|commonscathr = Almati
|wikivrste =
|wikivrstehr =
|wikizvor =
|wikizvor_autor =
|wječnik =
|wikiknjige =
|wikicitat =
}}

[[Kategorija:Gradovi u Kazahstanu]]
[[Kategorija:Gradovi na Svilenom putu]]

Almati - Povijest promjena

WikiSysop: bnz

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica