WikiSysop: bnz

2022-04-30T03:30:52Z

bnz

←Starija inačica		Inačica od 03:30, 30. travnja 2022.
Redak 1:		Redak 1:
	~~<!--'''Alta'''-->~~{{Infookvir naselje		{{Infookvir naselje
	\| ime = Alta		\| ime = Alta
	\| ime_genitiv = Alte		\| ime_genitiv = Alte

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

2021-11-05T06:02:10Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

←Starija inačica		Inačica od 06:02, 5. studenoga 2021.
Redak 1:		Redak 1:
	<!--'''Alta'''-->{{~~Naselje~~		<!--'''Alta'''-->{{Infookvir naselje
	\| ime = Alta		\| ime = Alta
	\| ime_genitiv = Alte		\| ime_genitiv = Alte

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-09-24T05:25:07Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Naselje
| ime = Alta
| ime_genitiv = Alte
| izvorno_ime = Alta kommune

| slika_panorama = Bilde-Alta boligomraade.jpg
| veličina_slike = 250px
| opis_slike = Panorama Alte

| slika_zastava =
| slika_zastava_veličina =
| slika_pečat =
| slika_pečat_veličina =
| slika_grb = Alta komm.svg
| slika_grb_veličina =
| slika_amblem_prazno =
| slika_amblem_prazno_veličina =
| slika_amblem_prazno_opis =

| slika_karta = Norway Counties Finnmark Position.svg
| veličina_karte = 100px
| opis_karte = Finnmark u Norveškoj
| slika_karta1 = NO 2012 Alta.svg
| veličina_karte1 = 100px
| opis_karte1 = Alta u Finnmarku

| slika_lokacijska_karta_država =
| slika_lokacijska_karta_opis =

| nadimak =
| geslo =

| širina-stupnjevi = 69
| širina-minute = 56
| širina-oznaka = N
| dužina-stupnjevi = 23
| dužina-minute = 18
| dužina-oznaka = E

| lokacija_ime = [[Popis država|Država]]
| lokacija_info = [[Norveška]]
| lokacija1_ime = Regija
| lokacija1_info = [[Finnmark]]
| lokacija2_ime = Okrug
| lokacija2_info = Alta
| lokacija3_ime =
| lokacija3_info =

| utemeljenje_ime =
| utemeljenje_datum =
| utemeljenje1_ime =
| utemeljenje1_datum =
| utemeljenje2_ime =
| utemeljenje2_datum =
| utemeljenje3_ime =
| utemeljenje3_datum =
| osnivač =
| nazvan_po =

| dijelovi =
| vrsta_dijelova =
| d1-d50

| vrsta_vlasti =
| vlast_bilješke =
| titula_vođe = Gradonačelnik (2007.-2011.)
| ime_vođe = [[Geir Ove Bakken]]
| stranka_vođe = Ap
| titula_vođe1 =
| ime_vođe1 =
| titula_vođe2 =
| ime_vođe2 =
| titula_vođe3 =
| ime_vođe3 =
| titula_vođe4 =
| ime_vođe4 =

| površina_bilješke =
| površina_ukupna = 3.849,42 km2
| površina_kopna = 3.664,64 km2
| površina_vode = 184,78 km2
| postotak_vode =
| površina_uža =
| površina_šira =
| površina_prazno1_ime =
| površina_prazno1 =
| površina_prazno2_ime =
| površina_prazno2 =
| visina =
| visina_izvor =
| visina_max =
| visina_min =

| stanovništvo_godina = 2010.
| stanovništvo_bilješke =
| stanovništvo = 18.762
| stanovništvo_gustoća = 5/km2
| stanovništvo_uže =
| stanovništvo_uže_gustoća =
| stanovništvo_šire =
| stanovništvo_šire_gustoća =
| stanovništvo_prazno1_ime =
| stanovništvo_prazno1 =
| stanovništvo_gustoća_prazno1 =
| stanovništvo_prazno2_ime =
| stanovništvo_prazno2 =
| stanovništvo_gustoća_prazno2 =

| vremenska_zona = CET
| utc_pomak = +1
| vremenska_zona_DST = CEST
| utc_pomak_DST = +2
| poštanski_broj =
| pozivni_broj =
| gradovi_prijatelji =

| prazno_ime =
| prazno_info =
| prazno1_ime =
| prazno1_info =
| prazno2_ime =
| prazno2_info =
| prazno3_ime =
| prazno3_info =
| prazno4_ime =
| prazno4_info =
| prazno5_ime =
| prazno5_info =
| prazno6_ime =
| prazno6_info =

| web_stranica = [https://www.alta.kommune.no/ www.alta.kommune.no]

| bilješke =

}}
'''Alta''' (tradicionalno: '''Álaheadju'''; [[kvenski finski]]: ''Alattio'') je grad i istoimena općina; sedma po veličini u [[Norveška|Norveškoj]]. Grad je smješten na krajnjoj sjevernoj obali Norveške, u administrativnoj regiji [[Finnmark]], čije je upravno središte.

Alta je dobila ime po [[fjord]]u [[Altafjorden]]u, u čijem se zaljevu nalazi, na utoku rijeke [[Altaelva]] čiji je [[kanjon]] najveći u [[Skandinavija|Skandinaviji]].

Prapovijesni [[petroglif]]i Alte su upisani na [[UNESCO]]-v [[popis mjesta svjetske baštine u Europi]] 1985. godine.

==Povijest==

Još u [[kameno doba|kameno dobu]] se na području današnje općine Alta vadio [[kvarcit]] od kojega je rađeno oruđe i oružje koje se može pronaći širom sjeverne Norveške. Po uzoru na jedan vrh [[koplje|koplja]] koji je pronađen tu, 1976. godine je izrađen grb grada Alte<ref>Norske Kommunevåpen, ''[http://www.ngw.nl/int/nor/a/alta.htm Nye kommunevåbener i Norden]'', 1990. Posjećeno 4. siječnja 2011. {{no}}</ref>

U okolici grada nalaze se brojni [[petroglif]]i koji su rađeni od [[4200. pr. Kr.|4200.]] do [[500. pr. Kr.]] Oni pripadaju [[Kultura Komsa|kulturi Komsa]] koja je dobila ime po planini u općini Alta gdje su pronađeni prvi arheološki ostaci ove kulture.

[[1838.]] godine osnovana je općina Alta. [[1854.]] godine, u Alti su pogubljeni vođe pobune [[Saami]]ja ([[Kautokeino buna]]), Mons Somby i Aslak Hætta, koji su sahranjeni uz crkveno groblje u selu [[Kåfjord (Alta)|Kåfjord]]u nadomak Alte. Njihove glave su sahranjene uz njihova tijela, tek nakon protesta Saami aktivista [[1997.]] godine, nakon što su 140 godina bile u Sveučilišnoj bolnici Kralj Fridrik u [[Oslo|Oslu]].

Tijekom [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]] [[Treći Reich|njemački]] [[bojni brod]] [[Tirpitz (bojni brod)|Tirpitz]] se poslužio fjordom [[Kåfjorden (Alta)|Kåfjordenom]] kao lukom, gdje su ga oštetili saveznički avioni.

[[1979.]] godine, [[Saami]] aktivisti i borci za zaštitu prirode su tjednima demostrirali i borili se građanskim neposluhom protiv izgradnje brane za hidroelektranu na Altafjordenu (''Altasaken''). Brana je ipak naposlijetku izgrađena i rijeka još uvijek pruža bogat ulov [[losos]]a.

[[1999.]] godine Alta je zbog konstantnog povećanja broja stanovnika postala gradom.

==Znamenitosti==

{{UNESCO-svjetska baština
|ime mjesta = Petroglifi Alte
|slika = Alta rockdrawing.jpg
|godina = [[1985.]] (9. zasjedanje)
|vrst baštine = Kulturno dobro
|mjerilo = iii
|ugroženost = ne
|poveznica = http://whc.unesco.org/en/list/352
|država = {{ZD|N|NOR}}
}}
[[Svjetska baština]] Petroglifi Alte (''Helleristningene i Alta'') su otkriveni 1972. godine, i od tada je pronađeno oko 5000 kamenja s urezanim crtežima. Najveći lokalitet je
Jiepmaluokta, oko 4 km od središta grada Alta, gdje je pronađeno oko 3000 pojedinačnih petroglifa, te je taj lokalitet pretvoren u muzej na otvorenom (Alta muzej). Najstariji crteži potječu iz oko 4200. pr. Kr. dok su najmlađi iz oko 500. pr. Kr. Oni prikazuju prapovijesnu kulturu lovaca-sakupljača koji su lovili i kontrolirali krda [[sob]]ova, pravili brodove, ribarili i prakticirali [[šamanizam|šamanske]] [[ritual]]e kojima su obožavali [[medvjed]]e i druge životinje. Ovi petroglifi su jedini spomenici iz kojih se može spoznati nešto o Komsa kulturi, za koju se vjeruje da je daleki predak naroda Saami.

<gallery>
File:AltaRockCarvingsMuseum.jpg|<center>Alta muzej na otvorenom
File:AltaRockCarvingsFences.jpg|<center>Ograđeno krdo jelena; dokaz pripitomljavanja [[sob]]ova
File:Alta petroglyphs.jpg|<center>Interakcija čovjeka i soba
Slika:Alta rock carvings 02.jpg|<center>Brodovi i apstraktni simboli
File:Langfjorden in Alta.jpg|<center>Obala Langfjordena
</gallery>

==Gradovi prijatelji==
Alta ima ugovore o partnerstvu s

* {{ZD|F|FIN}} [[Oulu]], [[Finska]]

==Izvori==
{{izvori}}

==Vanjske poveznice==

* [http://www.alta.kommune.no/index.php?cat=87174 Službena stranica] {{no}}
*[http://www.northadventure.no Alta] - turistički vodič
* [https://web.archive.org/web/20060722073802/http://norwegen.piranho.de/Finnmark_Altae.htm Fotografije Alte]
===Ostali projekti===
{{WProjekti
|commonscat=Alta
|commonscathr=Alta
}}

{{Svjetska baština u Norveškoj}}
{{Prapovijesna umjetnost}}

[[Kategorija:Gradovi u Norveškoj]]
[[Kategorija:Svjetska baština u Norveškoj]]
[[Kategorija:Petroglifi]]

Alta - Povijest promjena

WikiSysop: bnz

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica