WikiSysop: bnz

2022-05-15T07:24:49Z

bnz

←Starija inačica		Inačica od 07:24, 15. svibnja 2022.
Redak 1:		Redak 1:
	~~<!--'''Basra'''-->~~{{Infookvir naselje		{{Infookvir naselje
	\| ime =Basra		\| ime =Basra
	\| ime_genitiv =Basre		\| ime_genitiv =Basre

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

2021-11-05T08:58:15Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

←Starija inačica		Inačica od 08:58, 5. studenoga 2021.
Redak 1:		Redak 1:
	<!--'''Basra'''-->{{~~Naselje~~		<!--'''Basra'''-->{{Infookvir naselje
	\| ime =Basra		\| ime =Basra
	\| ime_genitiv =Basre		\| ime_genitiv =Basre

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-09-14T09:02:08Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Naselje
| ime =Basra
| ime_genitiv =Basre
| izvorno_ime =البصرة‎ (Al Baṣrah)
| translit_jezik1 =
| translit_jezik1_vrsta =
| translit_jezik1_info =
| translit_jezik1_vrsta1 =
| translit_jezik1_info1 =
| translit_jezik1_vrsta2 =
| translit_jezik1_info2 =
| translit_jezik1_vrsta3 =
| translit_jezik1_info3 =
| translit_jezik1_vrsta4 =
| translit_jezik1_info4 =
| translit_jezik1_vrsta5 =
| translit_jezik1_info5 =
| translit_jezik1_vrsta6 =
| translit_jezik1_info6 =
| translit_jezik2 =
| translit_jezik2_vrsta =
| translit_jezik2_info =
| translit_jezik2_vrsta1 =
| translit_jezik2_info1 =
| translit_jezik2_vrsta2 =
| translit_jezik2_info2 =
| translit_jezik2_vrsta3 =
| translit_jezik2_info3 =
| translit_jezik2_vrsta4 =
| translit_jezik2_info4 =
| translit_jezik2_vrsta5 =
| translit_jezik2_info5 =
| translit_jezik2_vrsta6 =
| translit_jezik2_info6 =

| slika_panorama =Basra-Shatt-Al-Arab.jpg
| veličina_slike =300px
| opis_slike =Pogled na Basru s rijeke [[Šat al-Arab]]

| slika_zastava =
| slika_zastava_veličina =
| slika_pečat =
| slika_pečat_veličina =
| slika_grb =
| slika_grb_veličina =
| slika_amblem_prazno =
| slika_amblem_prazno_veličina =
| slika_amblem_prazno_opis =

| nadimak =
| geslo =

| širina-stupnjevi =30
| širina-minute =30
| širina-oznaka =N
| dužina-stupnjevi =47
| dužina-minute =49
| dužina-oznaka =E

| lokacija_ime =[[Popis država|Država]]
| lokacija_info ={{ZD|I|IRK}} [[Irak]]
| lokacija1_ime =
| lokacija1_info =
| lokacija2_ime =
| lokacija2_info =
| lokacija3_ime =
| lokacija3_info =

| utemeljenje_ime =Utemeljen
| utemeljenje_datum =[[636.]]
| utemeljenje1_ime =
| utemeljenje1_datum =
| utemeljenje2_ime =
| utemeljenje2_datum =
| utemeljenje3_ime =
| utemeljenje3_datum =
| osnivač =
| nazvan_po =

| dijelovi =
| vrsta_dijelova =
| d1-d50

| vrsta_vlasti =
| vlast_bilješke =
| titula_vođe =
| ime_vođe =
| stranka_vođe =
| titula_vođe1 =
| ime_vođe1 =
| titula_vođe2 =
| ime_vođe2 =
| titula_vođe3 =
| ime_vođe3 =
| titula_vođe4 =
| ime_vođe4 =

| površina_bilješke =
| površina_ukupna =
| površina_kopna =
| površina_vode =
| postotak_vode =
| površina_uža =
| površina_šira =
| površina_prazno1_ime =
| površina_prazno1 =
| površina_prazno2_ime =
| površina_prazno2 =
| visina =183 m
| visina_izvor =
| visina_max =
| visina_min =

| stanovništvo_godina =2003.
| stanovništvo_bilješke =
| stanovništvo =1.052.200
| stanovništvo_gustoća =
| stanovništvo_uže =
| stanovništvo_uže_gustoća =
| stanovništvo_šire =
| stanovništvo_šire_gustoća =
| stanovništvo_prazno1_ime =
| stanovništvo_prazno1 =
| stanovništvo_gustoća_prazno1 =
| stanovništvo_prazno2_ime =
| stanovništvo_prazno2 =
| stanovništvo_gustoća_prazno2 =

| vremenska_zona =
| utc_pomak =
| vremenska_zona_DST =
| utc_pomak_DST =
| poštanski_broj =
| pozivni_broj =
| gradovi_prijatelji =
| države_gradova_prijatelja =

| prazno_ime =
| prazno_info =
| prazno1_ime =
| prazno1_info =
| prazno2_ime =
| prazno2_info =
| prazno3_ime =
| prazno3_info =
| prazno4_ime =
| prazno4_info =
| prazno5_ime =
| prazno5_info =
| prazno6_ime =
| prazno6_info =

| web_stranica =

| slika_karta =Basra location.PNG
| veličina_karte =
| opis_karte =
| slika_karta1 =
| veličina_karte1 =
| opis_karte1 =

| slika_lokacijska_karta_država =

| bilješke =

}}

'''Basra''' je grad na jugu [[Irak]]a i najveća iračka [[luka]]. Nalazi se na rijeci [[Šat al-Arab]] koja nastaje spajanjem glavnih iračkih rijeka [[Eufrat]]a i [[Tigris]]a u blizini iračkog izlaza na [[more]].

==Povijest==

Basra je osnovana [[636.]] godine, ubrzo nakon [[Arapi|arapskog]] osvajanja Mezopotamije. Osnovao ju je kalif [[Omar]] na mjestu starog [[Perzija|perzijskog]] naselja. Grad je značajno vojno uporište na strateški važnom položaju za borbu Arapa protiv [[Sasanidi|Sasanida]]. Nakon arapskog osvajanja Perzije slabi vojno značenje grada, a jača trgovačko jer se nalazi na povoljnom položaju za izgradnju luke. Značenje posebno raste u 8. st. nakon što [[Bagdad]] postaje glavni grad [[Bagdadski Kalifat|Bagdadskog Kalifata]], a Basra postaje luka za pretovar tereta između morskih brodova i riječnih brodova za plovidbu [[Tigris]]om do Bagdada. S obzirom na značenje Bagdada kao glavnog grada Basra postaje najvažnija arapska luka i trgovački centar.

Značenje Basre opada nakon napada Mongola i uništenja Bagdadskog Kalifata u 13. st. Nakon toga se izmjenjuje vlast raznih dinastija [[Mongoli|Mongola]] i [[Turci|Turaka]]. U 16. st. potpada pod vlast [[Osmansko Carstvo|Osmanskog Carstva]] i predstavlja turski izlaz na Perzijski zaljev. Mezopotamija je ostala turska do 1. svj. rata kad potpada pod britanski mandat. Basra se pod britanskom upravom modernizira i ponovo postaje značajna luka. Posebno značenje dobiva nakon nastanka nezavisnog Iraka 1932. godine. 1964. je osnovano sveučilište.

Grad je pretrpio značajne štete u [[Iračko-iranski rat|Iračko-iranskom ratu]] 1980-1988. tijekom kojeg je broj stanovnika opao s 1,5 milijuna na 400.000. Prostor rijeke [[Šat al-Arab]] oko Basre je bio glavni izgovor pokretanja rata i prostor najvećih borbi. Tijekom [[Zaljevski rat|Zaljevskog rata]] 1990-1991. je Basra bila glavna baza iračkih snaga za napad na [[Kuvajt]]. U kasnijem razdoblju je došlo do pobune [[Šijiti|šijita]] koju je iračka vojska brutalno ugušila. Basra je bila prvi veći irački grad koji su koalicijske snage pod vodstvom [[Sjedinjene Američke Države|SAD-a]] zauzele tijekom [[Rat u Iraku 2003.|Rata u Iraku 2003.]] kojim je srušen [[Sadam Husein]]. Nakon toga je Basra došla pod okupaciju britanskih snaga i dolazi do brojnih borbi između Britanaca i iračkih pobunjenika. Krajem [[2007.]] su se britanske snage povukle i Basra je postala prvi veći irački grad koji je potpuno vraćen pod iračku upravu.

==Zemljopis==

Basra se nalazi na jugu [[Irak]]a. Smještena je na rijeci [[Šat al-Arab]] 55 [[km]] od obale [[Perzijski zaljev|Perzijskog zaljeva]]. Nedaleko je [[Iran]]ska i [[Kuvajt]]ska granica. Prostor oko grada je pustinjski, ali uz [[Šat al-Arab]] postoje močvare. [[Klima]] je pustinjska s malo padalina.

==Kultura==

Basra je tradicionalni arapski grad s brojnim džamijama i zgradama u tradicionalnoj islamskoj arhitekturi. Za razliku od ostalih arapskih gradova Basra ima pravilnu strukturu ulica. Značajna je palača na obali rijeke. Basra je jedan od najznačajnijih gradova koji se spominje u zbirci arapskih priča [[Tisuću i jedna noć]].

==Gradovi prijatelji==

* {{ZD|A|AZE}} [[Baku]], [[Azerbajdžan]]
* {{ZD|I|IRK}} [[Bagdad]], [[Irak]]
* {{ZD|U|UAE}} [[Dubai]], [[Ujedinjeni Arapski Emirati]]
* {{ZD|S|SAD}} [[Detroit]], [[Sjedinjene Američke Države|SAD]]

[[Kategorija:Gradovi u Iraku]]

Basra - Povijest promjena

WikiSysop: bnz

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica