WikiSysop: bnz

2022-05-08T13:17:14Z

bnz

←Starija inačica		Inačica od 13:17, 8. svibnja 2022.
Redak 1:		Redak 1:
	~~<!--'''Chipewyan'''-->~~'''Chipewyan'''.– Jedno od najjačih plemena ili grupa plemena [[Athapaskan]] Indijanaca naseljeno kroz južnu Kanadu između [[Veliko ropsko jezero\|Velikog ropskog jezera]] i rijeka Slave i Athabaska. Njihovu ranu populaciji Mooney (1937) procjenjuje na 3,500 (1670). Iz područja [[Alberta\|Alberte]] Chipewyani su se raširili golemim područjem po kanadskim provincijama [[Manitoba]], [[Saskatchewan]] i Sjeverozapadnim Teritorijem (Northwest Territories). Swanton Chipewyane dijeli na 4 glavne grupe:		'''Chipewyan'''.– Jedno od najjačih plemena ili grupa plemena [[Athapaskan]] Indijanaca naseljeno kroz južnu Kanadu između [[Veliko ropsko jezero\|Velikog ropskog jezera]] i rijeka Slave i Athabaska. Njihovu ranu populaciji Mooney (1937) procjenjuje na 3,500 (1670). Iz područja [[Alberta\|Alberte]] Chipewyani su se raširili golemim područjem po kanadskim provincijama [[Manitoba]], [[Saskatchewan]] i Sjeverozapadnim Teritorijem (Northwest Territories). Swanton Chipewyane dijeli na 4 glavne grupe:
	*[[Athabaska]], između jezera Athabaska i Velikog Ropskog jezera.		*[[Athabaska]], između jezera Athabaska i Velikog Ropskog jezera.
	*[[Desnedekenade]], duž rijeke Slave, blizu Fort Resolutiona.		*[[Desnedekenade]], duž rijeke Slave, blizu Fort Resolutiona.

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-08-02T04:19:13Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

'''Chipewyan'''.– Jedno od najjačih plemena ili grupa plemena [[Athapaskan]] Indijanaca naseljeno kroz južnu Kanadu između [[Veliko ropsko jezero|Velikog ropskog jezera]] i rijeka Slave i Athabaska. Njihovu ranu populaciji Mooney (1937) procjenjuje na 3,500 (1670). Iz područja [[Alberta|Alberte]] Chipewyani su se raširili golemim područjem po kanadskim provincijama [[Manitoba]], [[Saskatchewan]] i Sjeverozapadnim Teritorijem (Northwest Territories). Swanton Chipewyane dijeli na 4 glavne grupe:
*[[Athabaska]], između jezera Athabaska i Velikog Ropskog jezera.
*[[Desnedekenade]], duž rijeke Slave, blizu Fort Resolutiona.
*[[Etheneldeli]] ili Caribou-Eaters, oko jezera Caribou, Axe, i Brochet.
*[[Thilanottine]], na obalama jezera Lacrosse i između [[Cold Lake]] i [[Fort Locha]].
*[[Edjieretrukenade]], ili buffalo people; Hodge ih navodi kao Chipewyan pleme s rijeke Buffalo, Kanada<ref>[http://www.archive.org/stream/handbookamindians02hodgrich#page/414/mode/1up Hodge (Edjieretrukenade)]</ref>.
Alexander Mackenzie je (1801) procjeno broj od 400 Athabaska Chipewyana. Mooney kaže da je [[1670.]] bilo 1,250 Caribou-Eatersa. Godine 1906. od 2,420 Chipewyana 900 je pripadalo Caribou-Eatersima. Pleme Tatsanottine ili Yellow Knives, prema Swantonu, također je bilo dio Chipewyana. Jennes ovu grupu smatra posebnom.

== Povijest ==
Petitot (1876) izjavljuje da su 1718. Chipewyani živjeli na [[Peace River]]u, nakon čega su Cree naoružani vatrenim oružjem otjerali Indijance Slave ili Etchaottine s lovišta duž Peace Rivera. Chipewyani na ovo napadnu [[Cree]]je i otjeraju ih, te zauzmu bivše staništa [[Slave]]a. Ovi ratovi izgleda vodili su se zbog trgovine krznom s kompanijom Hudson Bay. Cree su potisnuti na sjever i zauzeli područje između jezera Athabaska i [[Veliko ropsko jezero|Velikog ropskog jezera]], tjerajući [[Beaver]]e s Peace Rivera, a ovi pak Sekane u područje Stjenjaka. Nakon ove gužve dolazi do epidemije boginja koje su decimirale Chipewyane i Creeje. Dijelovi Creeja koje su Chipewyani potiskivali, kasnije se ponovno naseljavaju uz jezero Athabaska i na Slave River, pa i južne i istočne obale Velikog Ropskog jezera. Creeja je još i danas ostalo na području uz jezero Athabaska, domovinu Athabaska Chipewyana. Boginje što su [[1784.]] pogodile Chipewyane pobile su 90% njihove populacije. Boginje ih pogađaju opet [[1881.]] i na kraju [[1948.]] [[ospice]]. Danas su Chipewyani podijeljeni po mnogim bandama, a svih skupa (1996) popisano je 15,200 pripadnika raznih bandi.

== Kultura ==
Kultura Chipewyana je sub-arktička i nomadska, lov i ribolov glavna su zanimanja ovih ljudi. Bili su organizirani po malenim bandama koje su se satojale od proširenih obitelji, što su se sezonski kretali za stadima karibua. Jedna od njihovih glavnih grupa, Etheneldeli, čak su dobili i ime Caribou-Eaters, što će reći 'karibu-izjelice'. Obuća, odjeća, tepee-šatori rađeni su od životinjskih koža, kanui od brezove kore (Birchbark canoes) su glavno prijevozno i transportno sredstvo.

== Izvori ==
{{izvori}}
== Vanjske poveznice ==
*[http://www.archive.org/stream/handbookamindians02hodgrich#page/275/mode/1up Hodge]
*[http://www.jkcc.com/evje/chipewyans.html The Chipewyans]
*[http://www.albany.edu/anthro/fac/jarv/jarv3.htm Along the Chipewyan-Cree Interface]
*[http://www.mnsu.edu/emuseum/cultural/northamerica/chipewyan.html Chipewyan]
*[http://www.encyclopedia.com/html/C/Chipewya.asp Chipewyan]
*[http://www.infoplease.com/ce6/society/A0811946.html Chipewyan]

[[Kategorija:Athapaskan]]
[[Kategorija:Chipewyan| ]]
[[Kategorija:Kanadski Indijanci]]
[[Kategorija:Subarktički Indijanci]]
[[Kategorija:indijanska plemena]]

Chipewyan - Povijest promjena

WikiSysop: bnz

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica