https://croatianschoolsydney.com/index.php?action=history&feed=atom&title=Faktor_X 2026-05-25T16:52:23Z Povijest promjena ove stranice na wikiju MediaWiki 1.36.2 https://croatianschoolsydney.com/index.php?title=Faktor_X&diff=287297&oldid=prev 2021-11-03T03:46:11Z

<p>Bot: Automatski unos stranica</p> <p><b>Nova stranica</b></p><div>&lt;!--'''Faktor X'''--&gt;'''Faktor X''' je [[enzim]], serinska endopeptidaza, koji sudjeluje u fiziološkom procesu [[zgrušavanje krvi|zgrušavanja krvi]] (koagulacija). Faktor X se naziva i '''Stuart-Prowerov faktor'''. Faktor X se stvara u [[jetra|jetri]], te je za njegovu sintezu potreban [[vitamin K]]. [[Gen]] koji kodira faktor X nalazi se na 13. [[kromosom]]u.<br /> <br /> == Fiziologija ==<br /> Faktor X se aktivira [[hidroliza|hidrolizom]], te postaje faktor Xa.<br /> Faktor X aktiviraju:<br /> * [[Faktor IX]] sa svojim kofaktorom [[faktor VIII|faktorom VIII]] (faktor IX i faktor VIII čine zajedno kompleks koji se naziva intrizična aktivaza)<br /> * [[Faktor VII]] sa svojim kofaktorom [[tkivni faktor|tkivnim faktorom]]<br /> <br /> U tradicionalnom modelu koagulacije krvi (vanjski i unutarnji put koagulacije), faktor X aktivacijom postaje prvi čimbenik u zajedničkom dijelu puta koagulacije.<br /> <br /> Faktor Xa djeluje cijepajući [[protrombin]] na dva mjesta iz čega nastaje [[trombin]].<br /> <br /> Proces je poboljšan kada se Faktoru Xa aktivira sa kofaktorom V, čime nastane protrombinaza kompleks (aktivator protrombina).<br /> <br /> Faktor Xa inaktivira poseban enzim iz skupine inhibitora serinskih proteaza (serpini), koji se naziva inhibitor proteaze ovisan o proteinu Z. Učinak toga enzima povećava [[protein Z]].<br /> <br /> == Medicina ==<br /> <br /> Inihibicija sinteze faktora X mehanizam je djelovanja brojnih [[antikoagulansi|antikoagulatnih lijekova]].<br /> <br /> Nedostatak faktor X je rijedak prirođeni poremećaj koji se prezentira krvarenjima iz nosa ([[epistaksa]]), krvarenjem u zglobove (hemartros) i krvarenjima iz probavnog sustava ([[hematemeza]], [[melena]]).<br /> <br /> == Izvor ==<br /> <br /> * &quot;Medicinska fiziologija&quot;, Guyton, Hall, deveto izdanje, Medicinska naklada Zagreb 1999., {{ISBN|953 176-092 6}}<br /> <br /> [[Kategorija:Enzimi]]</div>

WikiSysop