https://croatianschoolsydney.com/index.php?action=history&feed=atom&title=Filozofija_palanke 2026-06-17T08:27:42Z Povijest promjena ove stranice na wikiju MediaWiki 1.36.2 https://croatianschoolsydney.com/index.php?title=Filozofija_palanke&diff=176131&oldid=prev 2021-09-30T07:16:32Z

<p>Bot: Automatski unos stranica</p> <p><b>Nova stranica</b></p><div>&lt;!--'''Filozofija palanke'''--&gt;{{prijevod-srp}}<br /> '''Filozofija palanke''' je djelo srpskog filozofa i književnika [[Radomir Konstantinović|Radomira Konstantinovića]].<br /> <br /> Filozofsko-esejistička knjiga &quot;Filosofija palanke&quot; smatra se Konstantinovićevim najznačajnijim djelom. Prvo izdanje objavljeno je u drugoj svesci časopisa „Treći program“, 1969. godine, ali još prije pojavljivanja teksta u tiskanom formatu, pojedini njegovi dijelovi su već bili poznati javnosti, jer ih je autor, tokom sedam večeri, između 4. i 15. kolovoza iste godine, čitao na Trećem programu Radio Beograda.<br /> Po riječima Milana Vlajčića, Konstantinovićeva studija je „''prodorno i ubedljivo analizirala palanku kao duh zatvorenosti, strah od sveta s one strane brda, duh plemenske sabornosti i zazornosti prema svakom razlikovanju. Strah od otvorenosti prema nepoznatom, drugačijem, vodi ka tradicionalizmu u kome se krije spas od opasnosti traganja i dovođenja u pitanje sopstvene egzistencije. Konstantinović najviše načelo palanke vidi u okamenjenoj, nacionalnoj kulturi, sa istorijom i njenim državotvornim mitovima.''“<br /> <br /> Od svog pojavljivanja, pa sve do danas, knjiga ne prestaje izazivati polemike i sukobe u srpskim akademskim krugovima. Osporavana i hvaljena, uglavnom je tumačena s aspekta osobnih afiniteta i ideološke pripadnosti, a često je služila i kao oslonac za različite prizemne uvrede polemičara. U novije vrijeme primjetan je pokušaj objektivnijeg sagledavanja njenog značaja i uloge u europskoj i srpskoj kulturi, mada vrednosni sudovi još uijvek ne odmiču od subjektivnog.<br /> <br /> == Citati iz knjige ==<br /> „''Iskustvo nam je palanačko.''“<br /> <br /> &quot;''Duh palanke tako ponovo nalazi ono što nije tražio, ali ovog puta ga to vraća istoriji koja je njegova nemogućnost. On je mogućan, dakle, jer je (istorijski) nemogućan, i u istoriju ga uvodi njegovo poricanje istorije.''&quot;<br /> <br /> ''&quot;Ako determinizam filosofije palanke mora nužno da pređe i u teizam, u učenju o “Bogu krvniku” kao vrhovnome nad-ja (u koje nas, inače, kao samo nad-ja posvećuje duh palanke, roditeljsko-rodbinski duh preživljavanja u koji se utapa pojedinac), taj teizam ostaje, gotovo redovno, u sferi doslednog racionalizma koja operiše pojmovima a odbija svaki intuicionizam. &quot;''<br /> <br /> ''&quot;Misticizam, kao stvar ličnog opštenja, nespojiv je sa normativno – racionalističkim, zdravo – razumskim, “trezvenim” duhom palanke, pa je otud ovaj normativni teizam, daleko više etički nego spekulativno-metafizički (a najmanje mistički), skroz “pozitivan” i pozitivno (pozitivistički) dnevan, a u svojoj suštini jedan “ateizam”, i to ateizam kojim filosofija palanke potvrđuje da je bog za nju samo funkcija, stavljena u službu njenih normi, bog “socijalnog” života, bog Dana a ne bog Noći.&quot;''<br /> <br /> == Vanjske poveznice ==<br /> <br /> * [http://www.rastko.org.rs/antropologija/rkonstantinovic/rkonstantinovic-palanka_c.html Fragmenti iz knjige]<br /> * [http://www.nspm.rs/kulturna-politika/povratak-palanke.html Milorad Belančić, „Povratak palanke“]<br /> * [http://pescanik.net/2011/10/stil-najvise-nacelo-palanke/.html &quot;Stil, najviše načelo palanke&quot; (Uvodno poglavlje knjige Filozofija palanke)]<br /> <br /> [[Kategorija:Filozofska djela]]</div>

WikiSysop