https://croatianschoolsydney.com/index.php?action=history&feed=atom&title=Hipersten
Hipersten - Povijest promjena
2026-06-18T17:36:47Z
Povijest promjena ove stranice na wikiju
MediaWiki 1.36.2
https://croatianschoolsydney.com/index.php?title=Hipersten&diff=416465&oldid=prev
WikiSysop: brisanje nepotrebnog teksta
2022-03-07T07:09:33Z
<p>brisanje nepotrebnog teksta</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="hr">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Starija inačica</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Inačica od 07:09, 7. ožujka 2022.</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Redak 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><!--'''Hipersten'''--></del>{{Infokutija mineral</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{Infokutija mineral</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ime = Hipersten</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ime = Hipersten</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| kategorija = mineral; [[inosilikati]], [[pirokseni]], klinopirokseni</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| kategorija = mineral; [[inosilikati]], [[pirokseni]], klinopirokseni</div></td></tr>
</table>
WikiSysop
https://croatianschoolsydney.com/index.php?title=Hipersten&diff=35297&oldid=prev
WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica
2021-08-19T06:15:47Z
<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Hipersten'''-->{{Infokutija mineral<br />
| ime = Hipersten<br />
| kategorija = mineral; [[inosilikati]], [[pirokseni]], klinopirokseni<br />
| kutija_sirina = <br />
| kutija_pozadinska_boja = <br />
| slika = Mineraly.sk - hypersten.jpg<br />
| slika_velicina = 300px<br />
| naslov = Hipersten<br />
| formula = (Mg,Fe)Si<sub>2</sub>O<sub>6</sub><br />
| molarna_masa = <br />
| boja = siva, smeđa, zelena<br />
| habitus = rijetki monokristali su stupićasto prizmatični; češći su masivni zrnati do lamelarni agregati<br />
| sustav = rompski; 2/m 2/m 2/m<br />
| sraslaci = <br />
| kalavost = savršena u dva smjera, pod gotovo 90°<br />
| lom = neravan<br />
| zilavost = <br />
| tvrdoca = 5-6<br />
| sjaj = staklast do biseran; primjerci izloženi trošenju mogu imati metalni sjaj<br />
| polish = <br />
| indeks_loma = 1.69 - 1.77<br />
| opticka_svojstva = <br />
| dvolom = <br />
| disperzija = <br />
| pleokroizam = jak<br />
| fluorescencija = <br />
| apsorpcija = <br />
| ogreb = bijeli<br />
| specificna_tezina = 3.4 - 3.9+<br />
| gustoca = <br />
| tocka_talista = <br />
| taljivost = <br />
| prepoznatljivost = dolazi uz minerale - [[olivin]], [[biotit]], [[kvarc]], [[feldspati]] (npr. [[labradorit]]), [[granati]] (npr. [[almandin]])<br />
| topljivost = <br />
| prozirnost = poluprozirni, rijetko prozirni<br />
| drugo = tvori čvrstu otopinu s [[enstatit]]om i [[ferosilit]]om<br />
| prop1 = <br />
| prop1text = <br />
| reference = <br />
| var1 = <br />
| var1text = <br />
| var2 = <br />
| var2text = <br />
| var3 = <br />
| var3text = <br />
| var4 = <br />
| var4text = <br />
| var5 = <br />
| var5text = <br />
| var6 = <br />
| var6text = <br />
}}<br />
<br />
'''Hipersten''' je česti petrogeni [[inosilikati|inosilikatni]] [[mineral]] kojeg ubrajamo u grupu [[rompski kristalni sustav|rompskih]] [[Pirokseni|piroksena]]. To ime danas je službeno napušteno, a preferiraju se nazivi [[enstatit]] ili [[ferosilit]]. <br />
Hiperstena ima u [[magmatske stijene|magmatskim]] i nekim [[metamorfne stijene|metamorfnim]] stijenama, kao i u kamenim i željezovitim [[meteoritima]]. Tvori seriju [[čvrsta otopina|čvrstih otopina]] s mineralima [[enstatit]]om i [[ferosilit]]om, a predstavlja srednjeg člana između ta dva krajnja, a za oba stoji i kao sinonim. Kemijska formula hiperstena je '''(Mg,Fe)SiO<sub>3</sub>'''.<br />
<br />
Izrazito razvijeni kristali su rijetki, a mineral se obično može naći u [[folijacija|folijacijskim]] masama unutar magmatskih stijena [[norit]]a i hiperstenskog [[andezit]]a, u kojem je hipersten osnovni sastojak. Grubozrnate [[labradorit]]no-hiperstenske stijene (noriti) s otoka Paul na obali [[Labrador]]a nazivamo ''paulitima'' ili ''labradorskom hornblendom''.<br />
<br />
<br />
== Identifikacija ==<br />
<br />
[[Boja]] hiperstena često je siva, smeđa ili zelenkasta, a [[sjaj]] mu je staklast do biseran. Pokazuje jak [[pleokroizam]]. [[Mohsova skala tvrdoće|Tvrdoća]] mu je 5-6, a [[specifična gustoća]] 3.4 - 3.9. Na određenim površinama pokazuje dijamantni [[Bakar (element)|bakreno]] crveni metalni odsjaj, koji ima isti uzrok kao i brončani odsjaj kod [[broncit]]a, no ovdje je on još više izražen. Kao i broncit, hipersten je ponekad brušen i poliran u [[Dragi kamen|drago kamenje]].<br />
<br />
== Porijeklo imena ==<br />
<br />
Ime hiperstena vuče porijeklo iz [[Grčki jezik|grčkog]] jezika, a znači "pretvrd". To je asocijacija na njegovu tvrdoću, koja je veća nego kod [[amfiboli|amfibola]] [[hornblenda|hornblende]], minerala s kojim se često zabunom zamjenjuje.<br />
<br />
== Vidi još:==<br />
* [[Enstatit|Enstatit i ferosilit]]<br />
* [[Pirokseni]]<br />
<br />
== Vanjske poveznice ==<br />
<br />
*[https://web.archive.org/web/20051029161233/http://mineral.galleries.com/minerals/silicate/hypersth/hypersth.htm Mineral galleries] {{eng oznaka}}<br />
*[http://webmineral.com/data/Hypersthene.shtml Webmineral] {{eng oznaka}}<br />
*[http://www.mindat.org/show.php?id=1995&ld=1&pho= Mindat.org] {{eng oznaka}}<br />
<br />
[[Kategorija:Minerali]]</div>
WikiSysop