WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

2021-11-10T03:23:55Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

←Starija inačica		Inačica od 03:23, 10. studenoga 2021.
Redak 1:		Redak 1:
	<!--'''Luanda'''-->{{~~Naselje~~		<!--'''Luanda'''-->{{Infookvir naselje
	\| ime =Luanda		\| ime =Luanda
	\| ime_genitiv =Luande		\| ime_genitiv =Luande

WikiSysop: no summary specified

2021-11-02T12:53:46Z

no summary specified

←Starija inačica		Inačica od 12:53, 2. studenoga 2021.
Redak 192:		Redak 192:

	==Vanjske poveznice==		==Vanjske poveznice==
	~~{{commonscat\|Luanda}}~~
	*[http://www.gpl.gv.ao/ Službena stranica] {{por icon}}		*[http://www.gpl.gv.ao/ Službena stranica] {{por icon}}
	*[http://www.cidadeluanda.com// Portal Luande] {{por icon}}		*[http://www.cidadeluanda.com// Portal Luande] {{por icon}}

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-08-23T01:16:40Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Naselje
| ime =Luanda
| ime_genitiv =Luande
| izvorno_ime =
| translit_jezik1 =
| translit_jezik1_vrsta =
| translit_jezik1_info =
| translit_jezik1_vrsta1 =
| translit_jezik1_info1 =
| translit_jezik1_vrsta2 =
| translit_jezik1_info2 =
| translit_jezik1_vrsta3 =
| translit_jezik1_info3 =
| translit_jezik1_vrsta4 =
| translit_jezik1_info4 =
| translit_jezik1_vrsta5 =
| translit_jezik1_info5 =
| translit_jezik1_vrsta6 =
| translit_jezik1_info6 =
| translit_jezik2 =
| translit_jezik2_vrsta =
| translit_jezik2_info =
| translit_jezik2_vrsta1 =
| translit_jezik2_info1 =
| translit_jezik2_vrsta2 =
| translit_jezik2_info2 =
| translit_jezik2_vrsta3 =
| translit_jezik2_info3 =
| translit_jezik2_vrsta4 =
| translit_jezik2_info4 =
| translit_jezik2_vrsta5 =
| translit_jezik2_info5 =
| translit_jezik2_vrsta6 =
| translit_jezik2_info6 =

| slika_panorama =View over Luanda, Angola.jpg
| veličina_slike =280px
| opis_slike =

| slika_zastava =
| slika_zastava_veličina =
| slika_pečat =
| slika_pečat_veličina =
| slika_grb =
| slika_grb_veličina =
| slika_amblem_prazno =
| slika_amblem_prazno_veličina =
| slika_amblem_prazno_opis =

| slika_karta =
| veličina_karte =
| opis_karte =
| slika_karta1 =
| veličina_karte1 =
| opis_karte1 =

| slika_lokacijska_karta_država =Angola
| slika_lokacijska_karta_opis ={{PAGENAME}} na karti Angole

| nadimak =
| geslo =

| širina-stupnjevi =8
| širina-minute =50
| širina-oznaka =S
| dužina-stupnjevi =13
| dužina-minute =14
| dužina-oznaka =E

| lokacija_ime =[[Popis država|Država]]
| lokacija_info ={{ZD+X/A|ANG}}
| lokacija1_ime =Provincija
| lokacija1_info =Luanda
| lokacija2_ime =
| lokacija2_info =
| lokacija3_ime =
| lokacija3_info =

| utemeljenje_ime =Osnivanje
| utemeljenje_datum =[[1575.]]
| utemeljenje1_ime =
| utemeljenje1_datum =
| utemeljenje2_ime =
| utemeljenje2_datum =
| utemeljenje3_ime =
| utemeljenje3_datum =
| osnivač =
| nazvan_po =

| dijelovi =
| vrsta_dijelova =
| d1-d50

| vrsta_vlasti =
| vlast_bilješke =
| titula_vođe =Guverner
| ime_vođe =Francisca do Espírito Santo
| stranka_vođe =
| titula_vođe1 =
| ime_vođe1 =
| titula_vođe2 =
| ime_vođe2 =
| titula_vođe3 =
| ime_vođe3 =
| titula_vođe4 =
| ime_vođe4 =

| površina_bilješke =
| površina_ukupna =2.418 km²
| površina_kopna =
| površina_vode =
| postotak_vode =
| površina_uža =
| površina_šira =
| površina_prazno1_ime =
| površina_prazno1 =
| površina_prazno2_ime =
| površina_prazno2 =
| visina =75 m
| visina_izvor =
| visina_max =
| visina_min =

| stanovništvo_godina =[[2007.]]
| stanovništvo_bilješke =
| stanovništvo =4.799.432
| stanovništvo_gustoća =
| stanovništvo_uže =
| stanovništvo_uže_gustoća =
| stanovništvo_šire =
| stanovništvo_šire_gustoća =
| stanovništvo_prazno1_ime =
| stanovništvo_prazno1 =
| stanovništvo_gustoća_prazno1 =
| stanovništvo_prazno2_ime =
| stanovništvo_prazno2 =
| stanovništvo_gustoća_prazno2 =

| vremenska_zona =Zapadnoafričko vrijeme
| utc_pomak =+1
| vremenska_zona_DST =
| utc_pomak_DST =
| poštanski_broj =
| pozivni_broj =
| gradovi_prijatelji =

| prazno_ime =
| prazno_info =
| prazno1_ime =
| prazno1_info =
| prazno2_ime =
| prazno2_info =
| prazno3_ime =
| prazno3_info =
| prazno4_ime =
| prazno4_info =
| prazno5_ime =
| prazno5_info =
| prazno6_ime =
| prazno6_info =

| web_stranica =[http://www.gpl.gv.ao/ gpl.gv.ao]

| bilješke =

}}

'''Luanda''' je [[Glavni grad|glavni]] i najveći grad [[Angola|Angole]] te njezin najvažniji gospodarski centar. Smješten na obali [[Atlantski ocean|Atlantskog oceana]], grad se u novije vrijeme obnavlja nakon [[Angolski građanski rat|angolskog građanskog rata]] ([[1975.]] – [[2002.]]) i brzo izgrađuje.

Prema procjeni iz [[2007.]], Luanda je imala 4.799.432 stanovnika.

==Povijest==
Luandu je [[1575.]] osnovao [[portugal]]ski pomorac [[Paulo Dias de Novais]] i nazvao ju São Paulo de Loanda. Godine [[1618.]] Portugalci su sagradili tvrđavu Fortaleza São Pedro da Barra, a [[1634.]] tvrđavu Fortaleza de São Miguel. Od [[1627.]] je Luanda administrativni centar portugalske kolonije Angole. Između [[1640.]] i [[1648.]] gradom su vladali [[Nizozemska|Nizozemci]] i nazvali ga Fort Aardenburgh.

Do [[1836.]] je Luanda bila glavni centar portugalske trgovine [[Robovlasništvo|robovima]] između [[Afrika|Afrike]] i [[Brazil]]a. Brazilski su trgovci u to vrijeme imali velik utjecaj u Luandi. Od [[1844.]] je Luanda otvorena za trgovinu svim stranim brodovima te se razvila u jedan od najvećih gradova u svim portugalskim kolonijama. Značajna je bila trgovina [[Palmino ulje|palminim uljem]], [[drvo]]m, [[Bjelokost|bjelokošću]], [[pamuk]]om, [[Kava|kavom]] i [[kakao]]m. Godine [[1889.]] sagrađen je [[vodovod]]. Luanda je postala moderan kozmopolitski grad sa stanovništvom raznih narodnosti, te se često nazivala "Afrički [[Pariz]]".

Godine 1975. Angola je stekla nezavisnost, a Luanda je postala njezin glavni grad. Većinu stanovništva Luande činili su [[Europa|Europljani]], najviše potomci Portugalaca. Angolu je pogodila politička nestabilnost i [[Angolski građanski rat|građanski rat]] koji je trajao od 1975. do 2002. i gospodarski uništio zemlju. Velika većina Portugalaca iselila je zbog rata. U Luandu se naseljava lokalno afričko stanovništvo koje u većini slučajeva ne zna upravljati gradskim gospodarstvom i infrastrukturom, tako da gospodarsko značenje grada brzo slabi. Sam grad nije nastradao u ratu, ali se zbog nestabilnosti nije mogao razvijati. Nakon završetka rata 2002. dolazi do jačeg gospodarskog razvoja i izgradnje grada. U grad se doseljavaju novi stanovnici, te se broj stanovnika brzo povećava (smatra se da je dostigao 5 milijuna). Novi stanovnici grade siromašne četvrti u predgrađu.

==Zemljopis==
Luanda je smještena na obali Atlantskog oceana, u zaljevu kojeg od oceana odvaja uski poluotok Ilha do Cabo. Zaljev je dobra prirodna luka. Sam se grad sastoji od dva dijela: Donjeg grada (''Baixa de Luanda'') uz more i novijeg dijela, Gornjeg grada (''Cidade Alta'') u višem reljefu u predgrađu. Nedaleko od grada je ušće najveće angolske rijeke [[Cuanza|Cuanze]].

Klima je vruća [[Tropska klima|tropska]]. Malo je [[Oborine|padalina]] zbog hladne [[Benguelska struja|Benguelske morske struje]] koja teče u Atlantskom oceanu i otežava isparavanje morske vode i nastanak padalina. Od lipnja do rujna skoro ne pada kiša. Zbog Benguelske struje je more hladno za afričke prilike.
[[Datoteka:Agostinhonetomausoleu.jpg|lijevo|250px|mini|Mauzolej Agostinha Neta]]

==Znamenitosti==
U Luandi ima malo kulturno-povijesnih spomenika. Ističe se mauzolej prvog predsjednika Angole [[Agostinho Neto|Agostinha Neta]]. U gradu postoje građevine europskog stila koje su gradili Portugalci, kao i novije afričke građevine. Tu su [[barok]]na [[Isus]]ova crkva sagrađena 1636. godine i crkva [[Gospa od Karmela|Gospe od Karmela]] iz [[17. stoljeće|17. stoljeća]] s ručno oslikanim stropom i tradicionalnim portugalskim ukrasima [[azulejos]]ima. Zanimljiva je i "Željezna palača" (''Palácio de Ferro''), za koju se smatra da ju je projektirao [[Gustave Eiffel]] ili netko iz kruga njegovih suradnika.<ref>[http://www.france24.com/en/20090122-luanda-breathes-new-life-once-rusty-iron-palace Luanda breathes new life into once-rusty Iron Palace]</ref>

Na poluotoku Ilha do Cabo postoje brojne pješčane plaže, barovi i restorani te je organiziran noćni život. Na njemu se nalaze i ostaci prve portugalske tvrđave. Unutar tvrđave je ratni muzej ''Museu Central das Forças Armadas''. Značajni su Nacionalni prirodoslovni muzej i Nacionalni antropološki muzej, a znamenit je i gradski [[karneval]] organiziran prema [[brazil]]skom uzoru.<ref>[https://archive.is/20120715192710/findarticles.com/p/articles/mi_m1310/is_1990_Jan/ai_8561015/ Carnival in Luanda - Angola]</ref>

==Izvori==
{{izvori}}

==Vanjske poveznice==
{{commonscat|Luanda}}
*[http://www.gpl.gv.ao/ Službena stranica] {{por icon}}
*[http://www.cidadeluanda.com// Portal Luande] {{por icon}}

[[Kategorija:Gradovi u Angoli]]
[[Kategorija:Glavni gradovi u Africi]]

Luanda - Povijest promjena

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

WikiSysop: no summary specified

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica