https://croatianschoolsydney.com/index.php?action=history&feed=atom&title=MagnetitMagnetit - Povijest promjena2026-05-23T14:27:07ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.36.2https://croatianschoolsydney.com/index.php?title=Magnetit&diff=62635&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-08-27T00:04:06Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Magnetit'''-->{{Infokutija mineral<br />
| ime = <big>Magnetit</big><br />
| kategorija = Mineral<br />
| kutija_sirina = 300px<br />
| kutija_pozadinska_boja = #aaaaaa<br />
| slika = magnetit.jpg<br />
| slika_velicina = <br />
| naslov = Magnetit iz Južnog Tirola, sjeverna Italija<br />
| formula = Fe<sub>3</sub>O<sub>4</sub><br />
| molarna_masa = 231,55 g/mol<br />
| boja = crn<br />
| habitus = oktaedarski, rombododekaedarski<br />
| sustav = kubični, ''Fd''3''m''<br />
| sraslaci = primjećeno je srastanje oktaedara<br />
| kalavost = nejasna<br />
| lom = <br />
| zilavost = <br />
| tvrdoca = 5,5-6,5<br />
| sjaj = metalni<br />
| polish = <br />
| indeks_loma = <br />
| opticka_svojstva = <br />
| dvolom = <br />
| disperzija = <br />
| pleokroizam = <br />
| fluorescencija = <br />
| apsorpcija = <br />
| ogreb = crn<br />
| specificna_tezina = <br />
| gustoca = 5,18 g/cm<sup>3</sup><br />
| tocka_talista = 1535 °C<br />
| taljivost = <br />
| prepoznatljivost = <br />
| topljivost = <br />
| prozirnost = neproziran<br />
| drugo = <br />
| reference = <br />
}}<br />
'''Magnetit''' (prema magnet) je kubični mineral iz skupine spinela, [[kemijska formula]] Fe<sub>3</sub>O<sub>4</sub> (ili FeO x Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>).<ref name="Hrvatska enciklopedija">[[Hrvatska enciklopedija (LZMK)]]; broj 11 (Tr-Ž), str. 478. Za izdavača: Leksikografski zavod Miroslav Krleža, Zagreb 2009.g. {{ISBN|978-953-6036-41-7}}</ref><br />
<br />
==Svojstva i osobine==<br />
<br />
Crni je ferimagnetički [[željezovi oksidi|željezov oksid]] u kojem [[željezo]]vi atomi imaju dva oksidacijska stanja, +2 i +3. Magnetit je široko rasprostranjen u prirodi i javlja se kao popratni [[mineral]] u [[Magmatske stijene|magmatskim]] i [[Metamorfne stijene|metamorfnim stijenama]]. Važna je željezna [[ruda]], a najveća su ležišta u sjevernoj [[Švedska|Švedskoj]].<br />
<br />
Javlja se u oktaedarskim kristalima, zrnatim agregatima i u slobodnom zrnju kao magnetski pijesak. Magnetičan je i neproziran.<br />
Ležišta magnetita pretežito nastaju pri segragaciji magme na oksidnu i silikatnu frakciju. Velike količine magnetita, ali neiskoristive zbog malene koncentracije, nalaze se sitno raspršene u gotovo svim eruptivnim stijenama. Tako npr. tamna boja bazalta djelomično potječe od magnetita. Ležišta magnetita u Švedskoj i na Uralu među najbogatijim su ležištima željezne rude na svijetu.<br />
<br />
== Fizička svojstva ==<br />
[[Tvrdoća]] magnetita kreće se od 5,5 do 6,5 na [[Mohsova skala|Mohsovoj skali]], a [[Relativna gustoća|specifična težina]] iznosi 5,18. Magnetit obično tvori oktaedarske kristale.<br /><br />
Magnetsko uređenje magnetita na sobnoj temperaturi je ferimagnetsko s Curieovom temperaturom od 850 K.<ref>R. M. Cornell, U. Schwertmann, The Iron Oxides, Structure, Properties, Reactions, Occurrence and Uses, VCH Publ. Corp., D-69451 Weinheim, Njemačka, 1996.</ref>.<br />
<br />
== Kristalna struktura ==<br />
[[Datoteka:Magnetit1.jpg|mini|250px|desno|Prikaz strukturnog i magnetskog uređenja magnetita s označenom jediničnom ćelijom]]Magnetit ima strukturu inverznog spinela u kojoj se u šupljinama unutar kubične guste slagaline [[kisik]]ovih [[anion]]a nalaze željezovi kationi oksidacijskog stanja +2 i +3. U jednoj četvrtini raspoloživih tetraedarskih šupljina smješteni su [[kation]]i Fe<sup>3+</sup>, dok su u polovini oktaedarskih šupljina smješteni kationi Fe<sup>2+</sup> i Fe<sup>3+</sup>.<br />
<br />
== Izvori ==<br />
{{izvori}}<br />
<br />
== Vanjske poveznice ==<br />
{{ WProjekti <br />
|commonscat = Magnetite<br />
|commonscathr = Magnetit<br />
|wječnik = <br />
}}<br />
<br />
[[Kategorija:Minerali]]<br />
[[Kategorija:Metalni oksidi]]<br />
[[Kategorija:Spojevi željeza]]</div>WikiSysop