https://croatianschoolsydney.com/index.php?action=history&feed=atom&title=NitratNitrat - Povijest promjena2026-05-24T23:37:22ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.36.2https://croatianschoolsydney.com/index.php?title=Nitrat&diff=127907&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-09-15T11:29:54Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Nitrat'''-->[[Image:Nitrate-ion-elpot.png|thumb|right|200px|Mapa elektrostatskih potencijala nitratnog iona. Crvena područja imaju negativniji potencijal nego žuta. Kisikovi atomi nose glavninu negativnog naboja.]]<br />
[[Image:Nitrate-ion-2D.png|thumb|right|200px|Struktura i vezanje unutar nitratnog iona. N-O veze su jednake duljine i jačine.]]<br />
<br />
'''Nitrati''' (prema novolatinskome; nitrogenium: [[dušik]], od latinske riječi; nitrum + salitra), soli (esteri) [[dušična kiselina|dušične kiseline]]. Opća je formula nitrata u obliku soli: M<sup>I</sup>NO<sub>3</sub> ili MII(NO3)2, u kojima su M<sup>I</sup> i M<sup>II</sup> jednovalentne, ondosno dvovalentne skupine ili atomi, najčešće natrija, kalija, amonija i kalcija. Opća je formula organskih nitrata u obliku estera R-ONO<sub>2</sub>, u kojoj je R alkilna skupina. Sastoji od jednog [[dušik]]ovog i tri [[kisik]]ova atoma. Nitrati u prirodi nastaju djelovanjem mikroorganizama od amonijeka i org. Tvari koje sadrže dušik (nitrifikacija), a industrijski se soli pripravljaju reakcijom dušićne kiseline s odgovarajućim bazama, a esteri nitriranjem.<br />
<br />
Služe kao:<br />
#Umjetna gnojiva (npr. [[kalijev nitrat]], [[amonijev nitrat]], [[magnezij]]ev nitrat i [[kalcij]]ev nitrat),<br />
#[[Eksploziv]]i, (npr. titintrotoluen, nitroglicerol)<br />
#Kemikalije i dr..<br />
<br />
==Kemijska svojstva==<br />
Nitratni ion je višeatomski ion molekulske formule NO<sub>3</sub><sup>-</sup> i molekulske mase 62,0049. To je konjugirana baza [[dušična kiselina|dušične kiseline]], a sastoji se od jednog središnjeg [[dušik]]ovog atoma okruženog trima jednakim [[kisik]]ovim atomima u trigonalnom planarnom uređenju.<br />
<br />
===Izvor===<br />
Hrvatska enciklopedija, Broj 7 (Mal-Nj), str. 708. Za izdavača:Leksikografski zavod Miroslav Krleža, Zagreb 2000.g. {{ISBN|953-6036-29-0}} (cjelina) i 953-6036-32-0<br />
<br />
[[Kategorija:Nitrati| ]]<br />
[[Kategorija:Soli]]</div>WikiSysop