https://croatianschoolsydney.com/index.php?action=history&feed=atom&title=Omjer_kompresijeOmjer kompresije - Povijest promjena2026-05-25T15:52:00ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.36.2https://croatianschoolsydney.com/index.php?title=Omjer_kompresije&diff=69036&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-08-28T21:49:19Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Omjer kompresije'''-->[[Datoteka:Volumen cilindra.jpg|desno|mini|300px|Prikaz volumena kompresije i volumena stapaja]]<br />
<br />
'''Omjer kompresije''' je bezveličinski broj koji je jedan od važnih parametara [[motor]]a. To je omjer između između dva obujma unutar cilindra, i to obujma kada se klip nalazi u DMT ([[Obujam cilindra]] <math>V_c</math>) i obujma kada se klip nalazi u GMT ([[Obujam kompresije]] <math>V_k</math>). Za opise ova dva obujma vidi detaljnije na stranici '''[[obujam motora]]'''.<br />
<br />
Formula za izračun omjera kompresije je:<br />
<br />
:<math>\mbox{CR} = \frac {V_c} {V_k} = \frac {V_s + V_k } {V_k} = \frac { \tfrac{\pi}{4} D^2 s + V_k } {V_k} = \frac { \tfrac{\pi}{4} D^2 s + \tfrac{\pi}{4} D^2 h } {\tfrac{\pi}{4} D^2 h} = \frac { \tfrac{\pi}{4} D^2 (s + h)} {\tfrac{\pi}{4} D^2 h}</math> <br />
<br />
Ako skratimo površinu provrta cilindra, tada možemo pisati:<br />
:<math>\mbox{CR} = \frac {s + h } {h}</math><br />
<br />
gdje je:<br />
:<math>V_c</math> - [[obujam cilindra]]<br />
:<math>V_s</math> - [[obujam stapaja]]<br />
:<math>V_k</math> - [[obujam kompresije]]<br />
:<math>D</math> - promjer cilindra<br />
:<math>s</math> - [[stapaj]] (udaljenost između mrtvih točaka)<br />
:<math>h</math> - srednja teoretska visina kompresionog prostora<br />
<br />
Kako kod gotovo svih [[motor]]a glava nije ravna nego zaobljena zbog pravilnijeg izgaranja, dio formule gdje se upotrebljava <math>h</math> je samo naveden zbog teoretskih razloga. Uobičajeno je da se volumen kompresije mjeri a ne računa.<br />
<br />
Pri izradi motora teži se što većem omjeru kompresije, da bi se postiglo bolje [[izgaranje]] i bolji [[stupanj djelovanja]] motora. Ograničenja koja se pri tome postavljaju su vezana uz vrstu [[gorivo|goriva]] koju motor upotrebljava, odnosno o vrsti medija koja se nalazi u cilindru tijekom kompresije. Zbog zagrijavanja medija u cilindru tijkom kompresije, stupanj kompresije kod [[Ottov motor|benzinskih motora]] se kreće oko 10:1, ekstremno ide do 15(16):1. [[Dieselov motor|Dieselovi motori]] tlače [[zrak]] tijekom kompresije i kod njih je stupanj kompresije mnogo veći i normalno se kreću oko 20:1 kod običnih [[automobil]]skih motora, a postoje Dieselovi motori sa stupnjem kompresije 1:30. <br />
<br />
{{teorija motora}}<br />
<br />
[[kategorija: teorija motora]]</div>WikiSysop