WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-12-10T03:57:06Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Infookvir kemijski spoj
| formula = <chem> C26H12N4O2 </chem>
| slika = Trans-Perinon.svg
| slika_opis = Struktura transizomera perinona
| slika1 = PO43 Orange périnone b.jpg
| slika_opis1 = Perinonski narančasti pigment
| IUPAC nomenklatura = Perinon
| ostala imena = Perinonski narančasti pigment
| CAS = 4424-06-0
| EC = 224-597-4
| UN =
| RTECS =
| molarna masa = 412,408 g·mol<sup>−1</sup>
| molekulska masa =
| izgled = Narančasta krutina
| gustoća =
| tališteK =
| tališteC =
| vrelišteK =
| vrelišteC =
| tlak para =
| topljivost =
| dipolni moment =
| slika2 =
| slika_opis2 =
| oblik molekule =
| izvor znkops =
| znakovi opasnosti =
| NFPA 704 =
}}

'''Perinon''' je vrsta [[Organska kemija|organskih spojeva]]. Osnovni [[kemijski spoj]] ima dva [[izomer]]a, od kojih je svaki korisni [[pigment]]. Priprema se iz naftalenetrakarboksilnog dihidrida [[kondenzacija|kondenzacijom]] s o-fenilendiaminom. Dva izomera perinona korisni su pigmenti. <ref>{{cite journal |first=Jin |last=Mizuguchi |title=Crystal Structure and Electronic Characterization of trans-and cis-Perinone Pigments |journal=J. Phys. Chem. B |date=2004 |volume=108 |issue=26 |pages=8926–8930 |doi=10.1021/jp031351d}}</ref> Transizomer se naziva '''narančasti pigment 43''' ("PO43", CID 78141 od PubChema), a cisizomer se naziva '''crveni pigment 194''' ("PR194", CID 77892 iz PubChema). <ref> K. Hunger. W. Herbst "Pigments, Organic" in ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry'', Wiley-VCH, Weinheim, 2012. {{DOI|10.1002/14356007.a20_371}}</ref> Poput nekih strukturno povezanih spojeva, perinon je također organski [[poluvodič]]. <ref>{{cite journal |first1=W. James |last1=Feast |first2=Richard J. |last2=Peace |first3=Ian C. |last3=Sage |first4=Emma L. |last4=Wood |title=Poly(4-vinyltriphenylamine): synthesis and application as a hole transport layer in light-emitting diodes |journal=Polymer Bulletin |volume=42 |issue=2 |pages=167–174 |date=March 1999 |doi=10.1007/s002890050449}} </ref>

== Perinonski pigmenti ==
Perinonski pigmenti strukturno su slični [[Perilenska crvena 149|perilenskim pigmentima]]. I to su kiselinski diimidi, ali kao [[kiseline|kiselina]] služi naftalen-1,4,5,8-tetrakarboksilna kiselina. Poznata su dva izomerna perinonska pigmenta, to jest cisizomer i transizomer perinona. Boljih je svojstava i poznatiji transizomer, '''perinonski narančasti pigment''' (C.I. PO 43, 71 105), koji posjeduje izvanredna svojstva: jaku i briljantnu boju i vrlo dobru postojanost na [[svjetlost|svjetlu]], prema [[toplina|toplini]], [[atmosferilije|atmosferilijama]] i [[otapalo|otapalima]]. Zbog toga je vrlo prikladan za bojenje svih vrsta [[plastika|plastičnih masa]], a upotrebljava se i za pigmentiranje lakova, kao pigment za [[sintetika|sintetska vlakna]] i slično. Cisizomer, '''perinonski crveni pigment''' (C.I. PO 194), iako izvanredne postojanosti na svjetlu i prema atmosferilijama, manje je cijenjen zbog svoje ponešto tmurne boje i slabije otpornosti prema otapalima.

=== Organski obojeni pigmenti ===
Za razliku od [[Anorganski pigmenti|anorganskih pigmenata]], koji su poznati od davnine, organski su se pigmenti u posljednjih stotinjak godina veoma razvili, zahvaljujući velikim dostignućima kemije [[Sintetika|sintetskih materijala]], te razvoju [[Grafički dizajn|grafičke industrije]] i sve većoj upotrebi raznobojnog [[tisak|tiska]]. Organski su pigmenti, kao i bojila, obojene čvrste tvari, koje se prema svom sastavu ubrajaju u organske spojeve. Međutim, od bojila se bitno razlikuju po tome što su praktički netopljivi u mediju u kojemu se primjenjuju, pa se upotrebljavaju u obliku sitne [[Suspenzija (kemija)|suspenzije]].

U usporedbi s anorganskim pigmentima, u organskim je pigmentima šira paleta [[boja]] i veći izbor prijelaznih nijansi, veća jakost i svjetloća boje, čišći ton, izdašniji su i veće [[gustoća|gustoće]]. Organski pigmenti nisu toliko postojani na povišenim [[temperatura]]ma, zbog [[topljivost]]i, iako slabe, neotporni su prema organskim otapalima, a osim toga, mnogo su skuplji od anorganskih pigmenata. Njihova je pokrivna moć slabija od moći pokrivanja anorganskih pigmenata, ali su stoga prozirni (transparentni), što je njihova posebna odlika, osobito cijenjena u [[Tiskarstvo|tiskarstvu]]. To se ogleda i u pregledu njihove potrošnje: 45% organskih pigmenata troši se za pripravu tiskarskih boja, 36% za pigmentiranje sredstava za ličenje, 15% za bojenje sintetskih materijala, a ostatak od 4% u različite druge svrhe.

Za razlikovanje velikog mnoštva sintetskih organskih pigmenata od velike je pomoći njihova podjela prema oznakama navedenim u međunarodno priznatom indeksu ([[Engleski jezik|eng]]. ''Colour Index''). Oznaka se za svaki pojedini pigment sastoji od slova i brojaka, a opisuje vrstu tvari, boju, redni broj i pripadnost nekoj od grupa kemijskih spojeva. Tako na primjer, oznaka C.I. PR 177, 65 300 označuje da je to prema Colour Index (C.I.) pigment (P) crvene (R) boje, rednog broja 177, koji pripada grupi antrakinonskih (od 58 000 do 72 999) pigmenata.

Organski su pigmenti sintetski spojevi koji se prema svojoj kemijskoj strukturi mogu višestruko razvrstati. Obično se razlikuju dvije glavne grupe organskih pigmenata: azo pigmenti i ostali organski pigmenti. Iako je zajedničko strukturno svojstvo druge grupe što su to policiklički spojevi s kondenziranim prstenima, ta grupa organskih pigmenata obuhvaća vrlo različite organske spojeve, od kojih su najvažniji ftalocijanini, dioksazini i karbonilni policiklički spojevi. <ref> "Tehnička enciklopedija" ('''Boje i lakovi'''), glavni urednik Hrvoje Požar, Grafički zavod Hrvatske, 1987.</ref>

== Izvori ==
{{izvori}}

[[Kategorija:Boje]]
[[Kategorija:Organski spojevi]]

Perinon - Povijest promjena

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica