WikiSysop: bnz

2022-03-24T03:58:48Z

bnz

←Starija inačica		Inačica od 03:58, 24. ožujka 2022.
Redak 1:		Redak 1:
	~~<!--'''Pozitronij'''-->'''~~Pozitronij''' je vezano stanje [[pozitron]]a i [[elektron]]a. To je najlakši formirani [[egzotični atom]], jer je sličan atomu [[vodik]]a, samo što je proton zamijenjen pozitronom. To vezano stanje elektrona s nabojem <math>e^-</math> i pozitrona s nabojem <math>e^+</math> zove se pozitronij i označava Ps.		Pozitronij''' je vezano stanje [[pozitron]]a i [[elektron]]a. To je najlakši formirani [[egzotični atom]], jer je sličan atomu [[vodik]]a, samo što je proton zamijenjen pozitronom. To vezano stanje elektrona s nabojem <math>e^-</math> i pozitrona s nabojem <math>e^+</math> zove se pozitronij i označava Ps.

	Postojanje pozitronija teorijski je predvidio hrvatski fizičar [[Stjepan Mohorovičić]] 1934. Eksperimentalno su ga dokazali Deutsch i suradnici 1951., istražujući proces usporavanja pozitrona u [[plin]]ovima. Naime, kada pozitron naleti na plin, prije [[anihilacija\|anihilacije]], usporava se gotovo do termičkih energija i tada može nastati pozitronij.		Postojanje pozitronija teorijski je predvidio hrvatski fizičar [[Stjepan Mohorovičić]] 1934. Eksperimentalno su ga dokazali Deutsch i suradnici 1951., istražujući proces usporavanja pozitrona u [[plin]]ovima. Naime, kada pozitron naleti na plin, prije [[anihilacija\|anihilacije]], usporava se gotovo do termičkih energija i tada može nastati pozitronij.

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-08-19T02:55:29Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

'''Pozitronij''' je vezano stanje [[pozitron]]a i [[elektron]]a. To je najlakši formirani [[egzotični atom]], jer je sličan atomu [[vodik]]a, samo što je proton zamijenjen pozitronom. To vezano stanje elektrona s nabojem <math>e^-</math> i pozitrona s nabojem <math>e^+</math> zove se pozitronij i označava Ps.

Postojanje pozitronija teorijski je predvidio hrvatski fizičar [[Stjepan Mohorovičić]] 1934. Eksperimentalno su ga dokazali Deutsch i suradnici 1951., istražujući proces usporavanja pozitrona u [[plin]]ovima. Naime, kada pozitron naleti na plin, prije [[anihilacija|anihilacije]], usporava se gotovo do termičkih energija i tada može nastati pozitronij.

U kvantnoj mehanici struktura pozitronija analogna je strukturi vodikova atoma (vezano stanje jednog elektrona i jednog protona), samo što je reducirana masa u slučaju pozitronija gotovo dva puta manja nego u vodikovom atomu, gdje je u dobroj aproksimaciji dana masom elektrona. Naime, u pozitroniju oba konstituenta, i elektron i pozitron, imaju jednake mase, <math>m_{e^{-}}=m_{e^{+}}=m</math>. Stoga reducirana masa u pozitroniju iznosi točno polovicu mase elektrona:

<math>m_{red}^{poz}=\frac{{m_{e^{-}}}\cdot{m_{e^{+}}}}{{m_{e^{-}}+m_{e^{+}}}}=\begin{matrix}\frac{1}{2}\end{matrix}m_{e^{-}}=\begin{matrix}\frac{1}{2}\end{matrix}m</math>

Zato je energija svakoga stanja pozitronija približno upola manja nego energija odgovarajućeg stanja u vodikovom atomu. Naime, ako ne uzmemo u obzir relativno malene relativističke korekcije, nego samo interakciju Coulombovim potencijalom, kvantnomehaničke diskretne energetske razine pozitronija lako dobijemo ako u Bohrovoj formuli (za energetske razine vodika) masu elektrona zamijenimo tom reduciranom masom. Kako je ona točno upola manja od elektronske, moguće energije stanja u kojima se može nalaziti pozitronij dane su izrazom:

<math>E_{n}^{poz}=-\alpha\,^2mc^2\frac{1}{4n^2}; n=1,2,3,...</math>

Pri tome je <math>\alpha\,</math> [[konstanta fine strukture]] i iznosi približno <math>137^{-1}</math>, a <math>n</math> je glavni kvantni broj.

Negativni predznak u izrazu za energiju pokazuje da se radi o vezanom stanju. [[Energija]] osnovnog stanja pozitronija iznosi <math>E_1=-6,8eV</math>, sljedeća <math>E_2=-1,7eV...</math>

Kao i vodikov atom, pozitronij se može nalaziti u jednom od dva moguća [[spin]]ska stanja, singletnom i tripletnom. U singletnom stanju, kada su spinovi postavljeni u suprotnim smjerovima i kada je ukupni spin nula, pozitronij je parapozitronij. U tripletnom stanju, kada su spinovi postavljeni u istom smjeru i kada je ukupni spin jedan, pozitronij je ortopozitronij. Ta dva tipa pozitronija se razlikuju po produktu anihilacije. Naime, anihilacijom parapozitronija nastaju dva [[foton]]ska kvanta, dok kod ortopozitronija nastaje jedan više. Vrijeme poluraspada parapozitronija iznosi <math>\tau\,={1,25}\cdot{10^{-10}}s</math>, a [[vrijeme poluraspada]] ortopozitronija iznosi <math>\tau\,={1,47}\cdot{10^{-7}}s</math>.

{{Čestice u fizici}}
[[Kategorija:Fizika elementarnih čestica]]

Pozitronij - Povijest promjena

WikiSysop: bnz

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica