WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-09-08T09:18:19Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Planina
| ime = Rodopi
| slika = [[datoteka:Rodopi065-400.jpg|280px]]
| Opis slike = Rijeka Mesta u Rodopima
| Visina = [[Goljam Perelik]] 2 191
| Država / Pokrajina = [[Bugarska]], [[Grčka]]
| Dio gorja =
| Kordinate = 41°36′04″S 24°34′27″I
| Prvi uspon =
| Najlakša staza =
| Planinarski domovi =
| Najbliži gradovi = [[Velingrad]], [[Smoljan]], Peštera, Kardžali, Batak
| Starost =
| Ostali vrhovi =Goljama Sjutkja (2186 m), Goljam Persenik (2091 m), Bataški Snežnik (2082 m), Malka Sjutkja (2079 m), Prespa (2000 m)
| Top. karta =
}}
[[datoteka:Rhodopen Balkan topo de.jpg|desno|mini|290px|Položaj planinskog masiva Rodopi u Bugarskoj i Grčke]]
'''Rodopi''' ([[Bugarski jezik|bugarski]]: Родопи, [[Grčki jezik|grčki]]: Ροδόπη, [[Turski jezik|turski]]: Rodop) je ime planinskog masiva u [[Europa|južnoj Europi]]. Preko 83% površine Rodopa nalazi se u južnoj [[Bugarska|Bugarskoj]] a ostatak u [[Grčka|Grčkoj]]. Najviši vrh Rodapa je [[Goljam Perelik]] (2,191 m) je sedmi po redu planinski vrh u Bugarskoj.

Rodopi su [[Krš|krško]] gorje, sa svim karakteristikama krasa, dubokim riječnim kanjonima, vrtačama, velikim pećinama. Dobar dio Bugarskih vodnih rezervi nalazi se na zapadu masiva. U Rodopima se nalazi veliki broj brana za hidro-akomulacije i brojni povijesni spomenici poput [[Antika|antičkih]] [[Tračka|tračkih]] gradova; [[Perperikon]] i [[Tatul]]; srednjovjekovnih utvrda, crkava, samostana i slikovitih sela sa tradicionalnom ruralnom bugarskom arhitekturom iz XVIII i XIX st.

== Porijeklo imena ==

Po [[Grčka mitologija|grčkoj mitologiji]], masiv je ime dobio po [[Trakija|tračkoj]] kraljici Rhodope ([[Grčki jezik|grčki]]: Ῥοδόπη, prevedeno ''crvenih obraza'', od složenice 'rhodon'+ 'op(e)').

== Zemljopisne osobine==

[[datoteka:SeloVrata.jpg|mini|lijevo|220px|Pogled na selo Vrata, sa stijene Belintaš]]
[[Geologija|Geomorfološki]] Rodopi su dio ''Rilsko-Rodopskog planinskog masiva'', koji spada u najstarije geološke formacije na [[Balkan|Balkanskom]] poluotoku.<ref>Rilsko-Rodopski masiv se također zove kojiput isto Rodopi, ili Rodopske planine</ref> Rodopi se prostiru na 14,735 km², od toga 12,233 km² u Bugarskoj. Masiv je 240 km dug i od 100-120 km širok, prosječne visine od 785 m. Sa sjevera masiv se postupno spušta do Gornje Tračke nizine, sa zapada Rodopi se spajaju sa prijevojem Avram, Jundolom i dolinom rijeke [[Mesta]]. Sa juga i istoka Rodopi prelaze preko granice u Grčku.
15 dijelova masiva proglašeno je rezervatima prirode, neki su i pod zaštitom [[UNESCO|UNESC-a]]. Masiv je poznat po najvećim [[crnogorica|crnogoričnim]] stablima na Balkanu.

===Klimatske prilike ===

Prosječna godišnja temperatura u Istočnim Rodopima je 12 - 13°C, a u zapadnim Rodopima je 5° - 9°C. Zimi su temperature od - 15°C uobičajene.

=== Vode ===

Rodopi imaju izobilje vodenih zaliha, prekriženi su gustom mrežom planinskih izvora i rijeka. Ali nema puno prirodnih jezera, najpoznatije je [[Smoljansko jezero]] koje se nalazi na par kilometara od istoimenog grada [[Smoljan|Smoljana]].

Zato je izgrađeno puno umjetnih jezera, neke od najvećih brana i umjetnih jezera u zemlji nalaze se u Rodopima, poput jezera; Dospat, Batak, Goljam Beglik, Kardžali, Studen Kladenec, Vača, Široka Poljana i mnogih drugih. Ova jezera se najvećim dijelom koriste kao akomulacije za [[Hidrocentrala|hidrocentrale]] ali i za navodnjavanje i opskrbu pitkom vodom. Rodopi imaju i puno mineralnih izvora; [[Velingrad]], Narečen, Devin, Beden, Mihalkovo i brojni drugi.

=== Zemljopisna podjela Rodopa ===

==== Zapadni Rodopi ====

Zapadni Rodopi su veći (zauzimaju 66% teritorija bugarskih Rodopa), viši su i manje naseljeni dio masiva.Tu se nalaze najviši vrhovi (čak 10 ima više od 2,000 m): ''Goljam Perelik'' (2,191 m), ''Širokolaški Snežnik'' (2,188 m), ''Goljam Persenk'' (2,091 m), ''Bataški Snežnik'' (2,082 m).

U Zapadnim Rodopima nalaze se i najdublje riječne klisure i prirodne ljepote, poput neobične formacije stijena ''Čarobni mostovi'' i sutjeske ''Trigrad''. Zapadni Rodopi su i veliki rezervar vodotokova i jezera, poput jezera ''Čaira'', i umjetnih jezera: Dospat , Batak, Široka Poljana, Goljam Beglik i Cigov Čark.

[[datoteka:Autumn in the Rhodopes.jpg|desno|mini|200px|Jesen u Rodopima]]
[[datoteka:Trigrad-gorge-gruev.JPG|lijevo|mini|200px|Prirodni fenomen sutjeska Trigrad]]
U Zapadnim Rodopima veći gradovi su: Batak, [[Smoljan]], [[Velingrad]], Devin, Čepelare. Tu se nalazi poznato skijalište [[Pamporovo]] kao i manastir Bačkovo, ruševine [[Asen|Asenove]] utvrde, te brojne jame i pećine, poput; ''Đavolskoto Grlo'',
''Jagodinske'', Vieva i drugih.

==== Istočni Rodopi ====

Istočni Rodopi su niži dio masiva, napučeniji su ali lošije prometno povezani, zauzimaju oko 34% teritorija masiva u Bugarskoj. Velika umjetna jezera; ''Kardžali'' i ''Studen Kladenec'' nalaze se u Istočnim Rodopima. Istočni Rodopi imju puno termalnih izvora poput onih oko mjesta ''Džebel''.
Najveća naselja u masivu su Haskovo i Kardžali, a manja su Momčilograd, Krumovgrad, Zlatograd i Kirkovo.

==== Južni Rodopi ====

Južni Rodopi dio su masiva koji se nalazi u [[Grčka|Grčkoj]] i upravno spadaju u Grčku [[Prefektura Rodopi|prefekturu Rodopi]].

== Gospodarstvo ==

Stočarstvo, drvna industrija i uzgoj duhana su najvažnije privredne djelatnosti.
[[datoteka:Wonderful-bridges-large1.jpg|200px|mini|lijevo|Najveća od stijena zvanih Čudesni mostovi, jedne od najvećih atrakcija Rodopa]]
Rodopi imaju dobro razvijenu industriju, najrazvijenija je rudarska, u masivu ima oko 80 rudnika [[olovo|olova]] i [[cink|cinka]], za te se rezerve, drži da su među najvećima u Europi. Oblast Kadžalija bogata je nemetalima i [[zlato|zlatom]]. Sjedišta [[tekstil|tekstilne]] industrije nalaze se u Zlatogradu, [[Smoljan|Smoljanu]], Madanu, Lakiju. Prerada drva nalazi se većinom u zapadnom dijelu masiva. U masivu Rodopa nalazi se najveći broj hidrocentrala: ''Batak'', ''Peštera'', ''Aleko'', ''Studen Kladenec'', ''Kardžali'', ''Vača'' i druge.
[[datoteka:Dyavolski bridge.jpg|200px|mini|desno|Đavolji most iz XV st. blizu mjesta Ardino]]
U novije vrijeme [[turizam]] postaje sve značajnija privredna grana, zimski centri [[Pamporovo]] i Čepelare postaju sve posjećeniji, a jezera sve posjećenija ljeti. Krške jame uz grčku granicu; Jagodinska jama, Ulovica, Đavolje ždrijelo, Snežanka vrlo su posjećene od [[Speleologija|speleologa]].

== Literatura ==

* Asdracha, Catherine, ''La région des Rhodopes aux XIIIe et XIVe siècles'': étude de géographie historique, Athen: Verlag der ''Byzantinisch-Neugriechischen Jahrbücher'', 1976, Pp. 294.

==Vanjske poveznice==

* Panoramske snimke Rodopa: [http://dichev.com/panorama/bulgaria/rodopi/yagodinsko_jdrelo/ Jagodina], [http://dichev.com/panorama/bulgaria/rodopi/trigrad_view/ stijene Trigrad], [http://dichev.com/panorama/bulgaria/rodopi/trigrad_river/ rijeka Trigrad], [http://dichev.com/panorama/bulgaria/rodopi/vodni_pad/ Vodni pad].
* [http://www.perperikon.bg/ Antički trački grad Perperikon]
* [http://www.astraka.net/showalbum.php?id=rodopi Slike masiva sa stranica Astraka]
* [http://imagesfrombulgaria.com/v/Rhodope_Mountains/ Slike masiva]
* [http://www.bulgariagazette.com/the-project-unique-rodopi-will-distinguish-the-quality-products-in-the-region-of-the-western-rodopi/ Stranice projekta “Jedinstveni Rodopi”]

== Opaske ==

{{izvori}}

[[Kategorija:Planine u Bugarskoj]]
[[Kategorija:Planine u Grčkoj]]
[[Kategorija:Rodopske planine]]

Rodopi - Povijest promjena

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica