WikiSysop: file->datoteka

2022-05-08T11:06:00Z

file->datoteka

←Starija inačica		Inačica od 11:06, 8. svibnja 2022.
Redak 223:		Redak 223:

	<gallery>		<gallery>
	~~File~~:Stortorget Gamla Stan Buildings.JPG\|Povijesne zgrade u starom centru		Datoteka:Stortorget Gamla Stan Buildings.JPG\|Povijesne zgrade u starom centru
	~~File~~:Royal-Palace-Stockholm_2.jpg\|Kraljevska palača		Datoteka:Royal-Palace-Stockholm_2.jpg\|Kraljevska palača
	~~File~~:Stadshuset vinter 2006.jpg\|Gradska vijećnica		Datoteka:Stadshuset vinter 2006.jpg\|Gradska vijećnica
	~~File~~:Dramaten_050701.JPG\|Kraljevsko dramsko kazalište		Datoteka:Dramaten_050701.JPG\|Kraljevsko dramsko kazalište
	~~File~~:Grand hotel stockholm 20050902.jpg\|Grand Hotel		Datoteka:Grand hotel stockholm 20050902.jpg\|Grand Hotel
	~~File~~:Globen från Hammarbybacken, 2016.jpg\|Ericsson Globe Arena		Datoteka:Globen från Hammarbybacken, 2016.jpg\|Ericsson Globe Arena
	~~File~~:Rhkyrkan fr staden.jpg\|Crkva Riddarholmen		Datoteka:Rhkyrkan fr staden.jpg\|Crkva Riddarholmen
	~~File~~:Grona lund 20050902 001.jpg\|Zabavni park na otoku [[Djurgården]]u		Datoteka:Grona lund 20050902 001.jpg\|Zabavni park na otoku [[Djurgården]]u
	</gallery>		</gallery>

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

2021-11-12T08:24:59Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

←Starija inačica		Inačica od 08:24, 12. studenoga 2021.
Redak 1:		Redak 1:
	<!--'''Stockholm'''-->		<!--'''Stockholm'''-->
	{{~~Naselje~~		{{Infookvir naselje
	\| ime =Stockholm		\| ime =Stockholm
	\| ime_genitiv =Stockholma		\| ime_genitiv =Stockholma

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-07-09T03:40:55Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Naselje
| ime =Stockholm
| ime_genitiv =Stockholma
| izvorno_ime =(Stockholms stad)
| translit_jezik1 =
| translit_jezik1_vrsta =
| translit_jezik1_info =
| translit_jezik1_vrsta1 =
| translit_jezik1_info1 =
| translit_jezik1_vrsta2 =
| translit_jezik1_info2 =
| translit_jezik1_vrsta3 =
| translit_jezik1_info3 =
| translit_jezik1_vrsta4 =
| translit_jezik1_info4 =
| translit_jezik1_vrsta5 =
| translit_jezik1_info5 =
| translit_jezik1_vrsta6 =
| translit_jezik1_info6 =
| translit_jezik2 =
| translit_jezik2_vrsta =
| translit_jezik2_info =
| translit_jezik2_vrsta1 =
| translit_jezik2_info1 =
| translit_jezik2_vrsta2 =
| translit_jezik2_info2 =
| translit_jezik2_vrsta3 =
| translit_jezik2_info3 =
| translit_jezik2_vrsta4 =
| translit_jezik2_info4 =
| translit_jezik2_vrsta5 =
| translit_jezik2_info5 =
| translit_jezik2_vrsta6 =
| translit_jezik2_info6 =

| slika_panorama =Stockholm old town 2002.jpg
| veličina_slike =300px
| opis_slike =Stari grad (Gamla stan)

| slika_zastava =
| slika_zastava_veličina =
| slika_pečat =
| slika_pečat_veličina =
| slika_grb =Stockholm vapen.svg
| slika_grb_veličina =100px
| slika_amblem_prazno =
| slika_amblem_prazno_veličina =
| slika_amblem_prazno_opis =

| slika_karta =Stockholm in Sweden.gif
| veličina_karte =150px
| opis_karte =Položaj Stockholma u Švedskoj
| slika_karta1 =
| veličina_karte1 =
| opis_karte1 =

| slika_lokacijska_karta_država =

| nadimak =''Skönhet på vatten (Ljepotica na vodi)''
| geslo =

| širina-stupnjevi =59
| širina-minute =21
| širina-oznaka =N
| dužina-stupnjevi =18
| dužina-minute =4
| dužina-oznaka =E

| lokacija_ime =[[Popis država|Država]]
| lokacija_info =[[Datoteka:Flag of Sweden.svg|20px]] [[Švedska]]
| lokacija1_ime =[[Švedske županije|Županija]]
| lokacija1_info =[[Stockholms län]]
| lokacija2_ime =
| lokacija2_info =
| lokacija3_ime =
| lokacija3_info =

| utemeljenje_ime =Prvi spomen
| utemeljenje_datum =1252.
| utemeljenje1_ime =
| utemeljenje1_datum =
| utemeljenje2_ime =
| utemeljenje2_datum =
| utemeljenje3_ime =
| utemeljenje3_datum =
| osnivač =
| nazvan_po =[[Njemački jezik|njem.-arhaično]] ''Stock'' = utvrda

| dijelovi =
| vrsta_dijelova =
| d1-d50

| vrsta_vlasti =
| vlast_bilješke =
| titula_vođe =Gradonačelnik
| ime_vođe =Sten Nordin (Moderata samlingspartiet)
| stranka_vođe =
| titula_vođe1 =
| ime_vođe1 =
| titula_vođe2 =
| ime_vođe2 =
| titula_vođe3 =
| ime_vođe3 =
| titula_vođe4 =
| ime_vođe4 =

| površina_bilješke =
| površina_ukupna =377.30 [[Kilometar četvorni|km²]]
| površina_kopna =
| površina_vode =
| postotak_vode =
| površina_uža =
| površina_šira =
| površina_prazno1_ime =
| površina_prazno1 =
| površina_prazno2_ime =
| površina_prazno2 =
| visina =
| visina_izvor =
| visina_max =
| visina_min =

| stanovništvo_godina =2008.
| stanovništvo_bilješke =
| stanovništvo =798.715
| stanovništvo_gustoća =4.230 stanovnika/km²
| stanovništvo_uže =1.252.020
| stanovništvo_uže_gustoća =3.318 stanovnika/km²
| stanovništvo_šire =1.949.516
| stanovništvo_šire_gustoća =
| stanovništvo_prazno1_ime =
| stanovništvo_prazno1 =
| stanovništvo_gustoća_prazno1 =
| stanovništvo_prazno2_ime =
| stanovništvo_prazno2 =
| stanovništvo_gustoća_prazno2 =

| vremenska_zona =Central European Time
| utc_pomak =+1
| vremenska_zona_DST =Central European Daylight Saving Time
| utc_pomak_DST =+2
| poštanski_broj =118xx
| pozivni_broj =8
| gradovi_prijatelji =

| prazno_ime =
| prazno_info =
| prazno1_ime =
| prazno1_info =
| prazno2_ime =
| prazno2_info =
| prazno3_ime =
| prazno3_info =
| prazno4_ime =
| prazno4_info =
| prazno5_ime =
| prazno5_info =
| prazno6_ime =
| prazno6_info =

| web_stranica =[http://www.stockholm.se/ Stockholm.se]

| bilješke =

}}
'''Stockholm''' je [[glavni grad|glavni]] i najveći grad [[Švedska|Švedske]]. Po procjeni iz [[2008.]] uže je gradsko područje imalo 798.715, a šire 1.949.516 stanovnika. Sjedište je, između ostalog, Kraljevske švedske akademije znanosti, Karolinska instituta i Švedske akademije, ustanova koje odabiru dobitnike [[Nobelova nagrada|Nobelove nagrade]] iz fizike, kemije, ekonomije, medicine i književnosti.

==Povijest==
Grad je prema prvim pisanim spomenima osnovan [[1252.]] za vrijeme švedskog kralja [[Valdemar]]a iako se u sagama (nordijskim mitološkim pričama) tvrdi da grad postoji od ranije. Smatra se da ga je osnovao plemić Birger (ima naslov [[jarl]] koji donekle odgovara [[grof]]u) koji je imao vodeću ulogu u političkom životu Švedske.

Sredinom [[15. stoljeće|15. stoljeća]] Stockholm je bio malo trgovačko mjesto, između pet i šest tisuća stanovnika. Tijekom 15. stoljeća je Švedska bila ujedinjena s Danskom i Norveškom u [[Kalmarska unija|Kalmarsku uniju]]. Šveđani su bili nezadovoljni unijom, te su se više puta pokušali osamostaliti. [[10. listopada]] [[1471.]] se dogodila [[Bitka kod Brunkeberga]] nedaleko od Stockholma u kojoj je švedska vojska pobijedila dansku, ali se nije uspjela osamostaliti. [[8. studenog]] [[1520.]] se dogodilo [[Stockholmsko krvoproliće]] kad su Danci u Stockholmu pobili oko 100 uglednih Šveđana. 1523. se raspala Kalmarska unija i Švedska je postala neovisna, a Stockholm je postao njezin glavni grad. Kralj [[Gustav I. Vasa]] mu je dao posebne povlastice i nije morao plaćati poreze koje su plaćali drugi švedski gradovi.

U 17. st. Švedska postaje značajna sila koja je tijekom [[Tridesetogodišnji rat|Tridesetogodišnjeg rata]] vodila glavnu riječ u Europi. Stockholm se u to doba razvija kao značajan trgovački centar. 1625. je grad pogodio katastrofalan požar. Nakon požara se grad planski obnavlja i grade se nove ulice i četvrti. Do 1670. je narastao na 50.000 stanovnika.

U 18. st. slabi politička moć Švedske koja gubi teritorije. Tijekom 18. st. kralj [[Gustav III.]] vlada apsolutistički i Stockholm želi pretvoriti u kulturni centar. Tada se gradi opera, novi trg i mnoge reprezentativne zgrade. Od sredine 19. st. se Švedska industrijalizira i Stockholm postaje značajan industrijski centar. Tada se asfaltiraju ulice i grade mostovi među gradskim otocima, te se grad dalje širi. 1866. je komisija koju vodi Albert Lindhagen donijela plan razvoja grada u kojem se planiraju mnoge zelene površine. Stockholm postaje i znanstveni centar (gradi se [[Karolinska institut]]). 1897. je na otoku Djurgårdenu održana velikaumjetnička i industrijska izložba u rangu Svjetske izložbe. U 20. st. Stockholm postaje moderni gradski centar. 1912. su održane [[V. Olimpijske igre - Stockholm 1912.|Olimpijske igre]]. 1923. je sagrađena nova gradska vijećnica, a 1930. je održana međunarodna izložba. Danas je Stockholm jedan od najbrže rastućih europskih gradova koji izrazito mnogo pažnje polaže zaštiti okoliša. Prvi je grad koji je od [[Europska unija|Europske unije]] 2010. dobio status "zelene prijestolnice".
[[Datoteka:Stockholm aerial view.jpg|lijevo|250px|mini|Pogled iz zraka na Stockholm]]

==Zemljopis==

Stockholm se nalazi na istočnoj obali Švedske (na obali [[Baltičko more|Baltičkog mora]]). Obala oko grada je izrazito razvedena (Stockholmski arhipelag koji se sastoji od nekoliko stotina otočića). Brojnost otoka izrazito otežava plovidbu do Stockholma. Sam grad je sagrađen na oko 20 otoka (povijesni centar na 5 otoka) povezanih mostovima. Nalazi se na mjestu gdje se jezero [[Mälaren]] povezuje s morem.

Klima je umjereno-kontinentalna s maritimnim utjecajima i utjecajima snježno-šumske klime. Ljeta su umjereno topla, a zime hladne. Padalina ima više ljeti.

Na prostoru Stockholma postoji mnogo zelenih površina koja su zaštićene kao prirodni rezervati, a postoji i nacionalni park Nationalstadsparken. Postoji problem zagađenja mora na prostoru grada.

==Znamenitosti==

Najvažnija znamenitost je povijesni centar grada nazvan [[Gamla stan]] smješten na otoku Stadsholmenu. Postoje građevine iz 13. st. Mnogo je građevina u stilu baltičke [[gotika|gotike]] (poseban gotički stil gdje prevladavaju građevine od smeđe cigle). Najznačajnije su: katedrala, [[Riddarholmen (crkva)|crkva Riddarholmen]] i [[Nobelov muzej]]. Kao i [[Kraljevska palača u Stockholmu|Kraljevska palača]] u baroknom stilu iz 18. st.

Postoji mnogo građevina iz 19. st. inspiriranih [[Berlin]]om i [[Beč]]om. Mnogo je i modernih građevina iz 20. st. Ističe se [[Gradska vijećnica u Stockholmu|gradska vijećnica]] iz 1923. Grad ima mnogo muzeja i galerija. Značajna je okrugla zgrada [[Ericsson Globe|Ericsson Globe Arena]] u kojoj se održavaju sportske i zabavne priredbe. To je najveća okrugla zgrada na svijetu.

Grad ima mnogo parkova i rekreacijskih zona. Mnogo pažnje se posvećuje zaštiti okoliša i poticanju rekreacije. Otoci ispred Stockholma su popularna odredišta izletnika i rekreativaca. Značajan je otok [[Djurgården]] sa zabavnim parkom.

==Uprava==
[[Datoteka:Stockholm boroughs 2007.svg|left|thumb|'''Administrativna podjela Stockholma''']]

Stockholm u švedskom administrativnom ustroju ima status grada ([[Švedski jezik|šved.]] ''Stockholms stad'') i podijeljen je na tri veća područja (Centar, Južni Stockholm i Zapadni Stockholm), koja su opet podijeljena na takozvane distrikte. To je specifičnost i donekle anomalija u odnosu na ostala sjedišta naseljenih zona ili općina, a takav status u Švedskoj uživaju još samo dvije metropole - [[Göteborg]] i [[Malmö]].
U ovlasti distrikata su pučkoškolska naobrazba, socijalna skrb i kultura.

=== Distrikti u Stockholmu ===
* '''Stockholm Centar'''
** Kungsholmen
** Norrmalm
** Östermalm
** Södermalm

* '''Južni Stockholm'''
** Älvsjö
** Enskede-Årsta-Vantör
** Farsta
** Hägersten-Liljeholmen
** Skarpnäck
** Skärholmen

* '''Zapadni Stockholm'''
** Bromma
** Hässelby-Vällingby
** Rinkeby-Kista
** Spånga-Tensta

==Galerija==

<gallery>
File:Stortorget Gamla Stan Buildings.JPG|Povijesne zgrade u starom centru
File:Royal-Palace-Stockholm_2.jpg|Kraljevska palača
File:Stadshuset vinter 2006.jpg|Gradska vijećnica
File:Dramaten_050701.JPG|Kraljevsko dramsko kazalište
File:Grand hotel stockholm 20050902.jpg|Grand Hotel
File:Globen från Hammarbybacken, 2016.jpg|Ericsson Globe Arena
File:Rhkyrkan fr staden.jpg|Crkva Riddarholmen
File:Grona lund 20050902 001.jpg|Zabavni park na otoku [[Djurgården]]u
</gallery>

==Poznate osobe==
* [[Lisa Ekdahl]], moderna pjevačica i tekstopisac

==Vanjske poveznice==
*[http://www.stockholm.se/ Službena stranica] {{swe icon}} {{eng oznaka}}
*[http://www.stockholmtown.com/ Turistički ured Stockholma] {{swe icon}} {{eng oznaka}} {{de icon}} {{fin icon}} {{fra oznaka}} {{ru icon}} {{it icon}} {{spa icon}}
*[http://stockholm.naetoo.com/ Stockholm i okolica] Slovački vodič {{sk icon}}

===Ostali projekti===
{{WProjekti
|commonscat = Stockholm
|commonscathr = Stockholm
}}

{{Mrva švedski grad}}
{{Gradovi u Švedskoj}}

{{Europski gradovi kulture}}
[[Kategorija:Stockholm| ]]
[[Kategorija:Gradovi domaćini Ljetnih olimpijskih igara]]

←Starija inačica		Inačica od 11:06, 8. svibnja 2022.
Redak 223:		Redak 223:

	<gallery>		<gallery>
	~~File~~:Stortorget Gamla Stan Buildings.JPG\|Povijesne zgrade u starom centru		Datoteka:Stortorget Gamla Stan Buildings.JPG\|Povijesne zgrade u starom centru
	~~File~~:Royal-Palace-Stockholm_2.jpg\|Kraljevska palača		Datoteka:Royal-Palace-Stockholm_2.jpg\|Kraljevska palača
	~~File~~:Stadshuset vinter 2006.jpg\|Gradska vijećnica		Datoteka:Stadshuset vinter 2006.jpg\|Gradska vijećnica
	~~File~~:Dramaten_050701.JPG\|Kraljevsko dramsko kazalište		Datoteka:Dramaten_050701.JPG\|Kraljevsko dramsko kazalište
	~~File~~:Grand hotel stockholm 20050902.jpg\|Grand Hotel		Datoteka:Grand hotel stockholm 20050902.jpg\|Grand Hotel
	~~File~~:Globen från Hammarbybacken, 2016.jpg\|Ericsson Globe Arena		Datoteka:Globen från Hammarbybacken, 2016.jpg\|Ericsson Globe Arena
	~~File~~:Rhkyrkan fr staden.jpg\|Crkva Riddarholmen		Datoteka:Rhkyrkan fr staden.jpg\|Crkva Riddarholmen
	~~File~~:Grona lund 20050902 001.jpg\|Zabavni park na otoku [[Djurgården]]u		Datoteka:Grona lund 20050902 001.jpg\|Zabavni park na otoku [[Djurgården]]u
	</gallery>		</gallery>

Stockholm - Povijest promjena

WikiSysop: file->datoteka

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica