https://croatianschoolsydney.com/index.php?action=history&feed=atom&title=TrinitrocelulozaTrinitroceluloza - Povijest promjena2026-05-17T04:25:04ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.36.2https://croatianschoolsydney.com/index.php?title=Trinitroceluloza&diff=73603&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-08-30T02:24:31Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Trinitroceluloza'''-->{{Wikipedizirati}}<br />
'''Trinitroceluloza''' ('''nitroceluloza''', '''celulozni nitrat''', '''TNC''', '''malodimni barut''', '''bezdimni barut''', C6H4O6N2) je puščani prah, 3 do 5 puta jači od crnoga baruta. Bezdimni barut potpuno je istisnuo dimni barut. Gori brže i bolje od crnoga baruta, ali je i do danas potpuno istisnio dimni barut. 1886. godine je postupno nadomjestio u vatrenom oružju svih vrsta. Dobiva se nitriranjem celuloze (npr. pamuka) (starter-[[metak]]) ili pak drvenog ugljena koji je preteča celuloze (obični bojevni metak). Svaka država koja ima svoju tvornicu oružja, pa njenu proizvodnju, tj. sastojke i ostale stvari vezane uz nju reguliraju oni po standardima. U nekim državama je nitrirano brašno ili škrob. U starter-metku je žute ili bijele boje u obliku plosnatijih kuglica, pamuka ili praha, dok u bojevnim mecima crne u obliku kuglica, listića ili valjkastih sitnih oblika. Pri dodiru s plamenom ne eksplodira nego izgara vrlo brzo. Brzina izgaranja mu je: VoD (cca)= 7300 m/s, uz stvaranje „efekta vatrene kugle“, velike jake svjetlosti. Pri izgaranju razvija samo plinovite produkte. Plinovi nastali njegovom [[eksplozija|eksplozijom]] ne uzrokuju rasprsnuće čahure i cijevi, nego potiskuju i izbacuju metak. Bizantnost u usporedbi s TNT-om je 0.78. Kod TNC-a najviše se mora paziti da ne dođe u dodir s plamenom ili možda iskrom, osim tog nedostatka, vrlo je stabilna.<br />
<br />
'''Primarni (inicijalni)''' je [[eksploziv]], a ujedno i jedini '''potisni eksploziv''', neosjetljiv na udarce, ali vrlo osjetljiv na plamen.<br />
<br />
S njom se pune torpeda, granate, raketni pogoni, vojne rakete, kao dodatak [[nitroglicerin]]u da se dobi bezdimni prah ili eksplozivna želatina, detonirajućim kapislama, itd... Upotrebljava se još za izbacivanje taneta (zrna) iz čahure (cjelokupnog metka) ili pak iz raznog streljnog i vatrenog ili artiljerijskog oružja raznog kalibra i tu služi kao potisni eksploziv.<br />
<br />
Malodimni baruti sastoje se od želatinizirane nitroceluloze. U zavisnosti od želatinizatora, malodimni baruti mogu biti: nitrocelulozni, nitroglicerinski, diglikolski i ganidinski. Malodimni baruti se izrađuju u obliku pločica, traka i cijevi s jednom ili više rupa. Vrstom baruta, veličinom i oblikom barutnih zrnaca regulira se priliv plinova pri sagorijevanju baruta. Malodimni baruti se vremenom mijenjaju, postaju nestabilni i opasni za čuvanje. Zbog toga se svake druge godine vrši ispitivanje stabilnosti baruta. Vijek trajanja malodimnih baruta je oko 20godina.<br />
<br />
Postoji još i '''dinitroceluloza''', ali ona ima čudan plastični (PVC) oblik i od nje su napravljene loptice za stolni tenis.<br />
<br />
[[Kategorija:Eksplozivi]]</div>WikiSysop