WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

2021-11-13T10:11:44Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

←Starija inačica		Inačica od 10:11, 13. studenoga 2021.
Redak 1:		Redak 1:
	<!--'''Turku'''-->{{~~Naselje~~		<!--'''Turku'''-->{{Infookvir naselje
	\| ime = Turku		\| ime = Turku
	\| ime_genitiv = Turkua		\| ime_genitiv = Turkua

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-10-08T09:54:42Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Naselje
| ime = Turku
| ime_genitiv = Turkua
| izvorno_ime = [[Finski jezik|finski]]: ''Turku'' [[Švedski jezik|švedski]]: ''Åbo''
| translit_jezik1 =
| translit_jezik1_vrsta =
| translit_jezik1_info =
| translit_jezik1_vrsta1 =
| translit_jezik1_info1 =
| translit_jezik1_vrsta2 =
| translit_jezik1_info2 =
| translit_jezik1_vrsta3 =
| translit_jezik1_info3 =
| translit_jezik1_vrsta4 =
| translit_jezik1_info4 =
| translit_jezik1_vrsta5 =
| translit_jezik1_info5 =
| translit_jezik1_vrsta6 =
| translit_jezik1_info6 =
| translit_jezik2 =
| translit_jezik2_vrsta =
| translit_jezik2_info =
| translit_jezik2_vrsta1 =
| translit_jezik2_info1 =
| translit_jezik2_vrsta2 =
| translit_jezik2_info2 =
| translit_jezik2_vrsta3 =
| translit_jezik2_info3 =
| translit_jezik2_vrsta4 =
| translit_jezik2_info4 =
| translit_jezik2_vrsta5 =
| translit_jezik2_info5 =
| translit_jezik2_vrsta6 =
| translit_jezik2_info6 =

| slika_panorama =Turku postcard 2009.jpg
| veličina_slike =270px
| opis_slike =Od vrha prema dnu, s lijeva na desno: panorama grada s katedrale; kip državnika [[Per Brahe]]; zamak; katedrala; srednjovjekovna tržnica; božićni balkon mira; rijeka Aura noću; Aura ljeti; ulica rezervirana za pješake

| slika_zastava = Flag of turku Finland-.svg
| slika_zastava_veličina = 120px
| slika_pečat =
| slika_pečat_veličina =
| slika_grb = Turku.vaakuna.svg
| slika_grb_veličina = 60px
| slika_amblem_prazno =
| slika_amblem_prazno_veličina =
| slika_amblem_prazno_opis =

| nadimak =
| geslo =

| širina-stupnjevi = 60
| širina-minute = 27
| širina-oznaka = N
| dužina-stupnjevi = 22
| dužina-minute = 16
| dužina-oznaka = E

| lokacija_ime = [[Popis država|Država]]
| lokacija_info = {{ZD+X/F|FIN}}
| lokacija1_ime =
| lokacija1_info =
| lokacija2_ime =
| lokacija2_info =
| lokacija3_ime =
| lokacija3_info =

| utemeljenje_ime =osnivanje
| utemeljenje_datum =[[13. stoljeće]]
| utemeljenje1_ime =
| utemeljenje1_datum =
| utemeljenje2_ime =
| utemeljenje2_datum =
| utemeljenje3_ime =
| utemeljenje3_datum =
| osnivač =
| nazvan_po =

| dijelovi =
| vrsta_dijelova =
| d1-d50

| vrsta_vlasti =
| vlast_bilješke =
| titula_vođe = [[gradonačelnik]]
| ime_vođe =
| stranka_vođe =
| titula_vođe1 =
| ime_vođe1 =
| titula_vođe2 =
| ime_vođe2 =
| titula_vođe3 =
| ime_vođe3 =
| titula_vođe4 =
| ime_vođe4 =

| površina_bilješke =
| površina_ukupna = 306,37 km2
| površina_kopna = 245,67 km2
| površina_vode = 60,7 km2
| postotak_vode =
| površina_uža =
| površina_šira =
| površina_prazno1_ime =
| površina_prazno1 =
| površina_prazno2_ime =
| površina_prazno2 =
| visina =
| visina_izvor =
| visina_max =
| visina_min =

| stanovništvo_godina =
| stanovništvo_bilješke =
| stanovništvo =
| stanovništvo_gustoća = stanovnika/km2
| stanovništvo_uže =
| stanovništvo_uže_gustoća = stanovnika/km2
| stanovništvo_šire =
| stanovništvo_šire_gustoća = stanovnika/km2
| stanovništvo_prazno1_ime =
| stanovništvo_prazno1 =
| stanovništvo_gustoća_prazno1 =
| stanovništvo_prazno2_ime =
| stanovništvo_prazno2 =
| stanovništvo_gustoća_prazno2 =

| vremenska_zona =
| utc_pomak =
| vremenska_zona_DST =
| utc_pomak_DST =
| poštanski_broj =
| pozivni_broj =
| gradovi_prijatelji =
| države_gradova_prijatelja =

| prazno_ime =
| prazno_info =
| prazno1_ime =
| prazno1_info =
| prazno2_ime =
| prazno2_info =
| prazno3_ime =
| prazno3_info =
| prazno4_ime =
| prazno4_info =
| prazno5_ime =
| prazno5_info =
| prazno6_ime =
| prazno6_info =

| web_stranica = [http://www.turku.fi/ www.turku.fi]

| slika_karta =
| veličina_karte =
| opis_karte =
| slika_karta1 =
| veličina_karte1 =
| opis_karte1 =

| slika_lokacijska_karta_država =Finska

| bilješke =

}}

'''Turku''' ([[Finski jezik|fin.]] ''Turku'', [[Švedski jezik|šved.]] ''Åbo'') je treći po veličini grad u [[Finska|Finskoj]] i središte jugozapadnog dijela države. Stoga ga se naziva "Finskim vratima k Zapadu". Sjedište je okruga [[Uža Finska|Uža]] ili [[Jugozapadna Finska]]. Turku je negdašnja [[prijestolnica]] Finske ([[1808.]] – [[1812.]]). Najstariji je grad u Finskoj, osnovan je u 13. stoljeću. Danas je poznat po svojoj luci koja ima najveći promet u državi.

Šire područje Turkua ima približno 250 tisuća stanovnika. U samom gradu živi njih gotovo 180 tisuća.

== Porijeklo i značenje imena ==
Naziv grada na finskom potječe iz [[Praslavenski jezik|praslavenskog]] Trgu/tǔrgǔ što znači trg/trgovišće. Švedski naziv Obo znači naselje na rijeci, sastoji se od riječi o/å (rijeka) i bo/bo (gnijezdo, naselje).

== Zemljopis ==
Grad je smješten na krajnjem jugozapadu Finske u ravničarsko-brežuljkastom kraju na [[Nadmorska visina|nadmorskoj visini]] od 0 do 50 [[Metar|m]]. Razvio se na ušću rijeke Aure u [[Baltičko more]]. Obala mu je jako razvijena, tu se nalaze dva [[Otočje|otočja]]: Pargas i Oland. Rijeka [[Aura]] dijeli grad na zapadni i istočni dio koje spaja devet mostova. Prvi je izgrađen još [[1414.]], ali je bio uništen. Najstariji od postojećih mostova potječe iz [[1904.]] godine.

Glavni grad [[Helsinki]] udaljen je od Turkua oko 170 km istočno, dok se [[Tampere]], drugi po veličini grad Finske nalazi udaljen oko 160 km sjeveroistočno. Prijestolnica susjedne [[Švedska|Švedske]] nalazi se na oko 250 km zračne udaljenosti od Turkua, preko mora.

Klima u Turkuu je oštra [[Kontinentalna klima|kontinentalna]], ali ipak blaža nego u većem dijelu Finske, uslijed južnijeg zemljopisnog položaja i priobalja. Kao i većina južne Finske Turku ima topla ljeta s temperaturama do 30 °C i relativno hladne zime s čestim snijegom. Najtopliji mjesec je srpanj s prosječnom temperaturom od 17 °C, a najhladniji je siječanj s prosječnom temperaturom od -6 °C. Prosječna godišnja temperatura je 5 °C. Godišnja količina [[padalina]] je 723 mm.

== Povijest ==
Turku je kroz povijest bio najveći finski grad i važno upravno središte te se područje oko grada danas naziva [[Uža Finska]]. U posljednja dva stoljeća [[Helsinki]] je preuzeo ulogu glavnog grada.

Postoje arheološki nalazi još iz [[Kameno doba|kamenog doba]], ali je Turku postao značajno mjesto tek u 13. stoljeću. [[Dominikanci|Dominikanski]] samostan osnovan je [[1249.]] Katedrala u Turkuu posvećena je [[1300.]] godine. Zajedno sa zamkom Turku, građenim 1280-ih godina, grad je postao najznačajnije naselje [[Srednji vijek|srednjovjekovne]] Finske. Postao je sjedište [[biskupija|biskupije]], kasnije [[nadbiskupija|nadbiskupije]], koja je do [[17. stoljeće|17. stoljeća]] pokrivala cijelu Finsku, koja je u to vrijeme bila pokrajina u okviru Švedske. Turku je bio u [[Hanza|Hanzeatskom savezu]]. Prvo sveučilište na tlu Finske osnovano je ovdje [[1640.]]

Nakon [[Finski rat|Finskog rata]] u kojemu je Švedska [[1809.]] predala Finsku [[Carska Rusija|Rusiji]], ruski car [[Aleksandar I., ruski car|Aleksandar I. Romanov]] je premjestio glavni grad Velikog vojvodstva Finske iz Turkua u Helsinki, jer je Turku bio preblizu Švedskoj. Uredi vlade su konačno premješteni nakon velikog požara [[1827.]], koji je gotovo potpuno uništio grad.

Osamostaljenjem Finske 1918. Turku postaje jedno od njenih glavnih središta. Turku je imao i zadržao dobre veze sa zapadnim zemljama, a posebno sa obližnjim [[Stockholm]]om. Nakon [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]] razvio se u suvremeni grad. Poslijeratni razvoj najviše se očitovao u širenju grada i predgrađa.

Nakon pada [[Komunizam|komunizma]] u [[SSSR]]-u mnoge istaknute ruske vođe su došle u Turku kako bi izučavali zapadnu poslovnu praksu, a među njima je bio i [[Vladimir Putin]], tada gradonačelnik [[Sankt Peterburg]]a.

== Stanovništvo ==
Prema podatcima iz rujna 2013. u samom gradu živi 181.569 žitelja, 252.468 uključujući šire gradsko područje odnosno 303.492 u cijelom pripadajućem mu metropolitanskom okružju.<ref>[http://vrk.fi/default.aspx?docid=7675&site=3&id=0 KUNTIEN ASUKASLUVUT AAKKOSJÄRJESTYKSESSÄ]</ref>

Turku je, kao grad blizu Švedske, imao jak „švedski karakter“. [[Švedi]] su bili većinsko stanovništvo grada sve do kraja [[19. stoljeće|19. stoljeća]], kada su [[Finci]] postali brojniji. Od druge polovice [[20. stoljeće|20. stoljeća]] njihov broj je manji od 10% ukupnog stanovništva. Po posljednjim podacima predvladavaju etnički Finci (89,4%), značajan je udio Šveđana (5,2%), dok su ostalo useljenici. Od novijih useljenika posebno su brojni [[Rusi]] (1,3%).

== Izvori ==
{{Izvori}}

== Unutarnje poveznice ==

== Vanjske poveznice ==

[[Kategorija:Gradovi u Finskoj]]

Turku - Povijest promjena

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica